سایت دانشگاه فردوسی مشهد نشریه آب و خاک
جلد 26 شماره5سال 1391

تحلیل چرخه¬های سری¬ زمانی دبی و بارش ایستگاه آب¬سنجی ماشین¬خانه (حوضه¬ی آبریز گرکان رود تالش)

حسین عساکره, رضا خوشرفتار, فاطمه ستوده

صفحات : 1128-1139

چکیده
بارش و دبی دو عنصر هیدرولوژیکی غیر خطی و تغییرپذیر در مقیاس زمانی و مکانی هستند. یکی از روش های مطالعه و تحلیل توأم این دو فراسنج بررسی نوسانات آشکار و نهان آن هاست. تحلیل طیفی روشی کارآ و مفید برای آشکارسازی این نوسانات در سری¬های زمانی است. در پژوهش حاضر تلاش می‌شود با استفاده از روش تحلیل طیفی چرخه های موجود در سری¬های زمانی بارش و دبی ایستگاه ماشین خانه (حوضه ابریز گرکانرود تالش) از مهر ماه 1354 تا شهریور 1386 در دو مقیاس زمانی سالانه و ماهانه مورد بررسی قرار گیرد. نتایج حاصل از اعمال رویه تحلیل طیفی به روی سری¬های زمانی دبی و بارش در سطح 95% اطمینان، حاکی از عدم وجود چرخه غیر سینوسی (روند) معنی¬دار است. چرخه¬های سینوسی معنی¬دار متنوعی در دو سری زمانی استخراج گردید. چرخه 4-2 ساله و 3/5 – 4 ساله بیش¬ترین تکرار را در دو سری زمانی دبی و بارش در مقیاس ماهانه و سالانه دارد. در مقیاس سالانه، چرخه 4/6 ساله و در مقیاس ماهانه چرخه¬های 4-2 ، 3/5 -4 ، 4/6، 8، 7/10 و 16 ساله استخراج گردید. بر اساس مطالعات انجام شده توسط بسیاری از پژوهشگران در سایر نقاط جهان، چرخه¬های مذکور هماهنگ با النینو نوسانات جنوبی (ENSO )، نوسانات اقیانوس اطلس شمالی ( NAO ) و نوسانات دوسالانه تروپسفری (QBO ) است.


کلمات کلیدی
بارش، دبی، روند، چرخه سینوسی، تحلیل طیفی

تمام متن:
PDF
بازدید: 446
ایمیل این مقاله (نیازمند ورود )
ایمیل به نویسنده (نیازمند ورود )