سایت دانشگاه فردوسی مشهد نشریه آب و خاک
سال 1389 جلد 24 شماره 3

گوجه فرنگی در شرایط توأمان تنش شوری و خشکی در منطقه کرج

مسعود محمدي, عبدالمجید لياقت, حسین مولوي

صفحات :

چکیده
چکیده
در راستای سازگاری با کم¬آبی راهکارهای مختلفی قابل پیشنهاد و اجرا است که از آن جمله می¬توان اتخاذ سیاست¬های مناسب، جهت بهینه سازی مصرف آب، از طریق تعیین توابع بهینه تولید را ذکر نمود. کم¬آبی و کاهش کیفیت منابع آب و خاک در کشور، از عوامل اصلی کاهش تولید می¬باشد از این رو، این تحقیق به منظور تعیین ضرایب حساسیت گیاه و تابع بهینه تولید آب- شوری- عملکرد برای گوجه فرنگی، در کرج اجرا گردید. آزمایش فاکتوریل در قالب طرح¬ کاملاً تصادفی با سه تکرار شامل دو فاکتور شوری و آب آبیاری اعمال شد. چهار سطح شوری آب آبیاری شامل (آب شرب) 7/0=S1، 4=S2، 8=S3 و 12=S4 دسی زیمنس بر متر و سه سطح آب آبیاری شامل آبیاری کامل (100% نیاز آبی) = W1، W175% = W2 و W150% ‌= W3 بود که در یک خاک با بافت شنی لومی اعمال شدند. داده¬های عملکرد بر فرم¬های مختلف توابع تولید (خطی ساده، خطی لگاریتمی، درجه دوم و نمایی) برازش داده شد و پس از آنالیز حساسیت، تابع بهینه تولید گوجه فرنگی تعیین گردید. سپس مقادیر کارآیی مصرف آب و ضرایب حساسیت گیاه تعیین شد. نتایج آنالیز حساسیت نشان داد که تابع تولید درجه دوم برای گوجه فرنگی به عنوان تابع بهینه تولید، قابل توصیه می¬باشد. بررسی مقادیر حداکثر خطا (ME) نشان می¬دهند که بیشترین خطا مربوط به توابع خطی لگاریتمی و خطی ساده می¬باشد. تیمار شاهد (W1S1) و تیمار W2S1 (75% نیاز آبی) به ترتیب با 57/7 و 5/7 کیلوگرم بر مترمکعب پر بازده¬ترین سطوح آبیاری هستند، اما با افزایش تنش خشکی و شوری بهره¬وری آب کاهش می¬یابد. مقدار متوسط ضریب Ky در شرایط تنش توأمان شوری و خشکی برابر با 969/1 به دست آمد. مقادیر ضریب حساسیت گیاه (Ks) با افزایش تنش شوری و خشکی کاهش می یابد که کمترین مقدار آن (57/0) مربوط به تیمار W3S4می باشد. منحنی¬های هم محصول نشان می¬دهند که با افزایش میزان آبیاری، می¬توان از آب آبیاری با شوری بالاتری در آبیاری گوجه¬فرنگی استفاده نمود، به نحوی که عملکرد نیز تغییر نکند.

واژه¬های کلیدی: بهینه سازی مصرف آب، تابع تولید، تنش شوری و خشکی، ضرایب حساسیت گوجه فرنگی.


تمام متن:
PDF
بازدید: 893
ایمیل این مقاله (نیازمند ورود )
ایمیل به نویسنده (نیازمند ورود )