نظريه معرفت شناسي تكاملي پوپرو نگاهي انتقادي به كاربردهاي آن در تعليم و تربيت

چکیده

اين مقاله براي بررسي نظريه معرفت شناسي تكاملي پوپر و امكان كاربرد آن در آموزش و پرورش نوشته شده است. نظريه مذكور كه بر بنياد نظريه تكامل داروين و معرفت شناسي كانت استوار گرديده، توسط پوپر بسط و گسترش يافته است. بر اساس نظر پوپر دانش آدمي از انتظارات يا فرضيه هاي او آغاز مي گردد، نه مشاهده يا تجربه حسي محض. آدمي نمي تواند بدون انتظاراتي به مشاهده چيزي بپردازد. نظريه معرفت پوپرنقطه مقابل ديدگاه رايجي قرار دارد كه آدمي از طريق مشاهدات يا تجربه حسي خويش مي اموزد. در عوض، او معتقد است كه ما از طريق فرايند كوشش و حذف خطا مي آموزيم، يعني اين كه، يادگيري ما از دانش ذاتي و دروني ما آغاز مي شود نه از خارج. به نظر مي رسد كه ما بتوانيم نظريه پوپر را در آموزش و پرورش رسمي بكارگيريم. براي نمونه، بر اساس نظر او ما مي توانيم از روش تدريس قياسي به جاي روش استقرايي استفاده كنيم. همچنين ما مي توانيم تا در كلاس درس برنامه درسي را به عنوان چيزي براي بحث و گفت و گو بدانيم و آنرا محصول ازمايشي و احتمالي كوشش هاي آدمي براي فهم و جهان و جامعه خويش قلمداد نماييم نه چيزي كه بايد به حفظ كردن صرف آن پرداخت. براي مطالعه ديدگاههاي معرفت شناسانه او ما همه كتابها، مقالات و سخنراني هاي در دسترس را مورد تجزيه و تحليل قرار داده ايم.


كلمات كليدي: معرفت شناسي،پوپر، نقادي، تعليم و تربيت