بررسي تطبيقي عنصر محتوا در برنامة درسي آموزش عمومي علوم ايران و چند كشور جهان

چکیده

اين مقاله بخشي از يك پژوهش كيفي است كه با دو روش تطبيقي و توصيفي- تحليلي به بررسي عنصر محتوا در برنامة درسي آموزش علوم ايران و چند كشور جهان پرداخته است. بدين منظور، اسناد و مدارك مربوط به این موضوع در كشورهاي پيشرو در زمينة علوم و فناوري (كشورهاي منتخب) گردآوري و به توصيف، تفسير، هم‌جواري و مقايسة آن‌ها پرداخته شده تا نتايج پژوهش آماده شود. مقالة حاضر تلاش مي‌نمايد تا عنصر محتوا از برنامة درسي آموزش علوم ايران و كشورهاي منتخب را مورد مطالعه و بررسي قرار دهد. با مقايسة نتايج مشخص شد كه در كشورهاي مورد مطالعه، محتواي انتخابي حول زمينه‌هاي چهارگانة علوم شامل فيزيك، شيمي، زيست‌شناسي و بهداشت و زمين‌شناسي است. به‌علاوه، محتوا در سه حيطة دانشي، مهارتي و نگرشي تدوين يافته‌اند؛ هر چند در زمينة ميزان و نوع پرداختن به حيطة مهارتي و نگرشي تفاوت قابل ملاحظه‌اي بين كشور ما و ديگر كشورها وجود دارد. مباحثي در مورد كسب سواد علمي فن‌آورانه، حل مسئله، تفكر و مباحثي در مورد طبيعت، عمده‌ترين نكات برجستة محتوا است كه در بين كشورهاي مورد مطالعه مشترك مي‌باشد. همچنين، نتايج به‌دست آمده شباهت‌هاي قابل ملاحظه‌اي را بين محتواي آموزش علوم در بين كشورهاي مورد مطالعه و ايران نشان مي‌دهد. اين شباهت‌ها بيشتر در اسناد مكتوب برنامه درسي يا برنامه درسي قصد شده موجود مي‌باشد. در اين قسمت، برنامه‌ريزان درسي، برنامه‌هاي درسي علوم تعداد زيادي از كشورهای پيشرو در علم و فن‌آوري را بررسي نموده و نسبت به تدوين محتوا اقدام نموده‌اند و بنابراین، طبيعي است كه حتي در برخي موارد محتوا كامل‌تر تدوين شده باشد. در عين حال، فاصلة قابل ملاحظه‌اي بين آموزش علوم كشور ما با كشورهاي مورد مطالعه وجود دارد كه جاي تأمل دارد و شايد بتوان آن‌را ناشي از اجراي برنامه درسي دانست كه در برنامه درسي كسب شده توسط دانش‌آموزان خود را نشان مي‌دهد.
واژه‌های کلیدی: بررسي تطبيقي، برنامه درسي، آموزش علوم، محتواي آموزش علوم