واکاوی همدید علل ترمودینامیکی آتش سوزی جنگل های شهرستان دزفول

جغرافیا و مخاطرات محیطی

مقاله 2، دوره 5، شماره 2 - شماره پیاپی 18، 1395، صفحه 65-85   

نوع مقاله: پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/geo.v5i2.54222

نویسندگان

برومند صلاحی^{* 1}؛ مهدی عالی جهان²

¹محقق اردبیلی

²دانشگاه محقق اردبیلی

چکیده

جنگل ها ریه های تنفسی جهان به شمار می روند و از ارزش حیاتی برای کرۀ زمین برخوردارند؛ لذا حفظ و نگهداری از آن‌ها برای ساکنین زمین بسیار حائز اهمیت است. پژوهش پیش رو، به منظور تحلیل ترمو – دینامیک مخاطرۀ طبیعی آتش سوزی جنگل های دزفول در روزهای 12 می و 1 آگوست سال 2012 با دیدگاه محیطی به گردشی به انجام رسیده است. جهت انجام این پژوهش، از داده های سطوح فوقانی جو شامل (فشار تراز دریا، ارتفاع ژئوپتانسیل، دمای ترازهای مختلف جوی و 2 متری سطح زمین، باد مداری و نصف-النهاری ترازهای مختلف و 2 متری سطح زمین و رطوبت نسبی) همچنین از نقشه های (فشار تراز دریا، ارتفاع ژئوپتانسیل، ضخامت جو، جریان باد، دمای جو، تاوایی، وزش دمایی و رطوبت نسبی)، بهره گرفته شده است. تحلیل نقشه های جوّی نشان دادند در زمان های رخ داد آتش سوزی در جنگل های دزفول، در سطح زمین کم فشار حرارتی، در سطوح فوقانی جو، پدیدۀ بلوکینگ همراه با پشته ای بر روی منطقۀ مورد مطالعه در روز 12 می و پربند بسیار پرارتفاع در روز 1 آگوست قرار دارد. زیاد بودن ضخامت جو که نشان از استقرار سیستمی گرم دارد، وزش دمایی گرم بر روی منطقه با حاکمیت شرایط حرارتی با درجه حرارت بالای 40 درجه در روز 12 می و دمای بالای 48 درجۀ سانتی گراد در روز 1 آگوست از دیگر الگوهای حاکم جوی در این روزها می باشند. پایداری جو و جریان تاوایی منفی که فرونشست هوای گرم عرض های جغرافیایی جنوبی از ترازهای فوقانی به سطح زمین را به دنبال داشته و مجموع پدیده های ذکر شده با رطوبت نسبی بسیار اندک 10 درصدی حاکم که اتمسفری خشک را بر آب و هوای دزفول تحمیل کرده شرایط لازم جهت وقوع آتش سوزی جنگل های دزفول را فراهم کرده است.

کلیدواژه‌ها

واکاوی همدید؛ ترمو دینامیک جو؛ آتش سوزی جنگل؛ شهرستان دزفول

مراجع