کاربرد سلاح‌های خودمختار و اصول حقوق بشردوستانه

پژوهش نامه ایرانی سیاست بین الملل

مقاله 10، دوره 7، شماره 2، 1398، صفحه 265-286   

نوع مقاله: مقالات

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jipr.v7i2.71350

نویسندگان

فاطمه محسنی جیهانی¹؛ سید احمد طباطبایی^{* 2}

¹دانشگاه تهران، پردیس فارابی

²دانشگاه پردیس فارابی تهران

چکیده

پیشرفت تکنولوژی در زمینه تسلیحات، موجب تلاش­هایی برای ساخت سلاح­های کاملاً خودمختار شده است. این سلاح­های رباتیک قادرند بدون دخالت انسان و به‌طور مستقل هدف حمله را در میدان مخاصمه انتخاب کرده و به سمت آن شلیک کنند. این قابلیت، چالش­های اساسی زیادی را در خصوص مطابقت کاربرد این سلاح­ها با اصول حقوق بشر و حقوق بشردوستانه ایجاد کرده است. مقاله پیش رو به‌خصوص توانایی این سلاح­ها در خصوص حمایت و حفاظت از غیرنظامیان و رعایت اصل تفکیک و تناسب را مورد بررسی قرار می­دهد. مخالفان کاربرد سلاح­های کاملاً خودمختار بر این اعتقاد هستند که این سلاح­ها نمی­توانند مانند انسان تصمیم بگیرند، قضاوت کنند و درک محیط­های پیچیده برایشان مشکل است؛ درنتیجه نمی­توانند الزامات حقوق بشر­دوستانه ازجمله اصل تفکیک و تناسب را در جنگ برآورده کنند. در مقابل، طرفداران کاربرد سلاح­های خودمختار ادعا می‌کنند قوانین در حال پیشرفت است و این پیشرفت ظرفیت تنظیم و کنترل این سلاح­ها در پرتو قواعد حقوق بشردوستانه را دارد. این تحقیق به این نتیجه می­رسد که سلاح­های کاملاً خودمختار ممکن است در مناطق خارج از سکنه، بیابان­ها و مناطق دریایی که عاری از افراد عادی و غیرنظامی هستند بتوانند کاربرد داشته باشند و اصول تفکیک و تناسب را حتی بهتر از انسان­ها اعمال کنند، اما در دیگر موارد تردیدهایی بسیار جدی وجود دارد.

کلیدواژه‌ها

اصل تفکیک؛ اصل تناسب؛ حقوق بشردوستانه؛ سلاح های خودمختار؛ ربات های جنگی؛ حقوق مخاصمات مسلحانه

مراجع