بررسی تطبیقی کیفیت زندگی روستائیان مهاجر به روستاهای پیراشهری (مطالعۀ موردی: دهستان تبادکان شهرستان مشهد)

جغرافیاوتوسعه ناحیه ای

مقاله 4، دوره 15، شماره 1 - شماره پیاپی 28، شهریور 1396، صفحه 123-149   

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/geography.v15i1.45665

نویسندگان

مریم قاسمی^{* 1}؛ نشاط امیدوار²؛ الهام عاشوری¹؛ زهرا نسیمی¹

¹دانشگاه فردوسی مشهد

²دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

اهداف: اﻣﺮوزه ﺑﻬﺒـﻮد ﻛﻴﻔﻴﺖ زﻧﺪﮔﻲ ﻫﺪف اﺻﻠﻲ ﺗﻤﺎم ﺑﺮﻧﺎﻣـﻪ‌ها و سیاست‌ها و ﻣﻘﺼﺪ ﻣﺸﺘﺮک ﺗﻮﺳﻌﻪ در ﺳـﻄﻮح ﻣﺤﻠّﻲ، ﻣﻠّﻲ و ﺑﻴﻦ‌اﻟﻤﻠﻠﻲ است. مطالعۀ حاضر با هدف بررسی تطبیقی کیفیت زندگی روستائیان مهاجر به نواحی پیراشهری کلان‌شهر مشهد نسبت به قبل از مهاجرت، یعنی کیفیت زندگی آنها در مبدأ مهاجرت، تدوین گردیده است.
روش: روش تحقیق توصیفی ـ تحلیلی با رویکرد تطبیقی است. جهت پیگیری کیفیت زندگی مهاجران روستایی در طول زمان، از طرح تحقیق «شبه پانل» استفاده گردید. در این مطالعه، کیفیت زندگی به کمک 17 مؤلّفه و 56 متغیّر در دو بُعد عینی و ذهنی در طیف لیکرت بررسی شد. آلفای کرونباخ 79/0 حاکی از پایایی مطلوب ابزار تحقیق است.
یافته‌ها/ نتایج: براساس نتایج آزمون تی‌جفت نمونه‌ای، در بُعد اقتصادی میانگین کیفیت زندگی از 03/2 به 41/2، در بُعد اجتماعی از 64/2 به 79/2 و در بُعد کالبدی از 02/2 به 58/2 در بعد از مهاجرت، به‌طور معناداری افزایش داشته است. اگرچه میانگین کیفیت زندگی روستائیان در قبل و بعد از مهاجرت به روستاهای پیراشهری پایین-تر از میانۀ نظری است، امّا نتایج حاکی از آن است که بهبودی نسبی در کیفیت زندگی ساکنان روستاهای پیراشهری نسبت به گذشته ایجاد گردیده است، به‌طوری‌که میانگین کیفیت زندگی از 35/2 به 65/2 افزایش یافته است.
نتیجه‌گیری: روستاهای پیراشهری علی‌رغم اختلاف زیاد با مقولۀ توسعۀ پایدار روستایی به‏جهت مجاورت با کلان‌شهر مشهد، دارای امتیازات خاصّی نسبت به سایر روستاهای شهرستان هستند. بدیهی است ریشۀ اصلی مهاجرت‌های روستاشهری در وضعیت نابسامانِ اقتصادی و معیشتی روستاهای کشور نهفته است.

کلیدواژه‌ها

شهرستان مشهد؛ دهستان تبادکان؛ روستاهای پیراشهری؛ مهاجرت؛ کیفیت زندگی

مراجع