پترولوژی و زمین شیمی توده گرانیتوئیدی و کانسار آهن اسکارنی قوزلو (باختر زنجان)

زمین شناسی اقتصادی

مقاله 3، دوره 12، شماره 1 - شماره پیاپی 24، 1399، صفحه 47-76   

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/econg.v12i1.70568

نویسندگان

ندا شفائی پور¹؛ میر علی اصغر مختاری^{* 1}؛ حسین کوهستانی¹؛ مریم هنرمند²

¹دانشگاه زنجان

²دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان

چکیده

کانسار آهن قوزلو در فاصله 65 کیلومتری باختر زنجان واقع‌شده و بخشی از کمان ماگمایی ارومیه-دختر در پهنه ایران مرکزی است. در این منطقه، تناوب لایه ­های سنگ‌آهک میکرواسپارایتی، آهک مارنی، شیل و ماسه­ سنگ مربوط به کرتاسه بالایی توسط توده گرانیتوئیدی ائوسن بالایی مورد هجوم قرار‌گرفته و هاله دگرگونی مجاورتی و کانه ­زایی آهن تشکیل‌شده است. از نظر سنگ­ شناسی، توده گرانیتوئیدی متشکل از گرانیت-‌گرانودیوریت پورفیری و کوارتزمونزودیوریت بوده و دارای ماهیت کالک ­آلکالن پتاسیم بالا و متعلق به گرانیتوئیدهای متاآلومینوس نوع I است. در نمودارهای تمایز محیط زمین‌ساختی، این توده در محیط حاشیه فعال قاره­ ای قرار می­ گیرد. بر اساس بررسی‌های میکروسکوپی، هاله دگرگونی مجاورتی متشکل از زیرپهنه­ های گارنت اسکارن، گارنت-پیروکسن اسکارن، پیروکسن اسکارن، اپیدوت اسکارن، مرمر پیروکسن­ دار و اسکارن کانه ­دار است. مگنتیت کانی اصلی کانسار است که با کانی­ های فرعی پیریت، کالکوپیریت و پیروتیت همراهی می ­شود. گارنت، کلینوپیروکسن، اپیدوت،  اکتینولیت، کلسیت و کوارتز به‌عنوان کانی­ های غیر‌ فلزی حضور دارند. شواهد بافتی در سنگ­ های هاله دگرگونی مجاورتی نشان‌دهنده تشکیل هم ­زمان گارنت و کلینوپیروکسن در محدوده دمایی 430 تا 550 درجه سانتی­ گراد و 26-10- 23-10 ƒO2 =است.

کلیدواژه‌ها

زمین شیمی؛ گرانیتوئید؛ اسکارن آهن؛ قوزلو؛ زنجان

مراجع