ارزیابی اثر تنوع و یکنواختی علفهایهرز بر عملکرد عدس (Lens culinaris L.) | ||
| پژوهشهای حبوبات ایران | ||
| مقاله 15، دوره 12، شماره 1 - شماره پیاپی 23، خرداد 1400، صفحه 221-234 اصل مقاله (763.01 K) | ||
| نوع مقاله: مقالات پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/ijpr.v12i1.77217 | ||
| نویسندگان | ||
| نگین زرگریان؛ علیرضا باقری* ؛ ایرج نصرتی؛ فرزاد مندنی | ||
| گروه مهندسی تولید و ژنتیک گیاهی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران | ||
| چکیده | ||
| حضور علفهایهرز در زیستبومهای کشاورزی همیشه منفی نبوده و میتواند با افزایش تنوع گونهای سبب ایجاد اثرات مثبت بر زیستبوم و گیاه زراعی شود. ازاینرو مطالعهای در سال زراعی 95-1394 با هدف بررسی روابط موجود در جوامع علفهایهرز یک مزرعه عدس و نیز اثر شاخصهای تنوع بر عملکرد عدس انجام شد. تراکم، ارتفاع و وزن خشک علفهایهرز بهعنوان متغیرهای مستقل و عملکرد عدس بهعنوان متغیر وابسته در نظر گرفتهشد و نمونهبرداری در دو مرحله (قبل از گلدهی و همزمان با رسیدگی فیزیولوژیکی عدس) انجام شد. علاوه بر این، با استفاده از دادههای ثبتشده مربوط به علفهایهرز، شاخصهای تنوع زیستی شانون-وینر ('H) و سیمپسون (D) و شاخـصهای یکنواختی اسمیث- ویلسون (Evar) و کامارگو ('E) محاسبه شدند. روابط بین علفهایهرز و عدس با استفاده از رگرسیون گامبهگام و نقشههای مربوط به تنوع علفهایهرز و عدس نیز با استفاده از روش درونیابی کریجینگ استخراج شدند. نتایج مطالعه نشان داد که عملکرد دانه عدس با افزایش یک بوته و همچنین یک گرم در مترمربع علفهرز به مقدار 83/0 و 27/0 گرم در مترمربع کاهش یافت؛ درحالیکه تنوع و یکنواختی علفهایهرز، بر عملکرد عدس اثر مثبت و معنیدار داشت و افزایش یک واحد در شاخصهای یکنواختی اسمیث و ویلسون و تنوع سیمپسون منجر به افزایش عملکرد دانه عدس به مقدار 48/76 و 66/64 گرم در مترمربع شد. نقشههای مکانی عملکرد عدس و شاخصهای تنوع و یکنواختی علفهایهرز نیز بهخوبی نمایانگر این رابطه مثبت بود. در حقیقت افزایش تنوع و یکنواختی علفهایهرز در مزارع باعث تقسیم عادلانهتر منابع و خسارتزایی کمتر برخی گونههای علفهایهرز میشود. ازاینرو، افزایش آگاهی درباره اثرات مثبت و منفی تنوع علفهایهرز میتواند در مدیریت بهتر علفهایهرز مزارع مفید واقع شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| توزیع مکانی علفهایهرز؛ حبوبات؛ شاخصهای تنوع و یکنواختی؛ عملکرد دانه | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 167,584 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 15,533 |
||