شناسایی مولکولی و تعیین پاتوتیپ‌های مهاجم جدید بیماری‌زا maculansLeptosphaeria عامل شانکر ساقه کلزا درشمال ایران

پژوهش های حفاظت گیاهان ایران

مقاله 8، دوره 31، شماره 2 - شماره پیاپی 36، تابستان 1396، صفحه 296-311   

نوع مقاله: مقالات پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jpp.v0i0.58948

نویسندگان

زهرا وکیلی زارج^{* 1}؛ کامران رهنما¹؛ سعید نصرالله نژاد²؛ احد یامچی³

¹گروه گیاه پزشکی، دانشکده تولید گیاهی و دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

²دانشیار دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

³دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

چکیده

بیماری ساق سیاه کلزا (Leptosphaeria maculans) از بیماری‌های مهم اقتصادی در استان‌های شمال ایران می‌باشد. شاخص‌های ریخت‌شناسی و فیزیولوژیکی ۷۲ جدایه جمع آوری شده طی سال‌ ۹۴-۱۳۹۳، به منظور شناسایی عامل بیمارگر پر آزار L. maculans در شمال ایران تعیین شده است .جدایه‌ها در اکثر موارد دارای رشد کند همراه با تشکیل پیکنیدیوم در محیط‌کشت و تولید رنگدانه به رنگ‌های متغیر زرد تا سیاه در محیط کشت مایع در دما ۱۸ درجه سلسیوس در تاریکی بودند. جدایه‌ها در سطح مولکولی نیز به کمک تکثیر با استفاده از واکنش زنجیره‌ای پلیمراز در ناحیه‌ی فاصله‌ی ترانویسی شده‌ی داخلی ۱، ۲ و ۸/۵ اس آر‌ان‌ای ریبوزومی از ژنوم با جفت آغازگر اختصاصی LmF و LmR شناسایی شدند. تعدادی از جدایه‌ها نیز بر اساس تعیین توالی ناحیه ITS-5/8SrRNA و مقایسه با جدایه‌های موجود در ژن بانک به عنوان L. maculans برای اولین بار تایید و ثبت شدند. جدایه‌ها از نظر تیپ بیماری‌زایی با استفاده از آغازگرهای اختصاصی تیپ بررسی شده و گروه بیماری‌زایی جدایه‌های انتخابی با تلقیح آنها بر روی سه رقم استاندارد مورد بررسی قرار گرفت. چهار گروه بیماری‌زاPG-2 ،PG-3 ، PGT و PG-4در جدایه‌های مهاجم دیده شده است. بیشتر جدایه‌های مورد بررسی بر روی هر سه رقم افتراقی بیماری‌زا بوده و در گروه PG-4 قرار گرفتند، که برای اولین بار از ایران گزارش می شود. نتایج پیشنهاد می‌کند که جدایه‌ L. maculans (PG-4) به عنوان گروه پر آزار و با توجه به تغییرگروه بیماری‌زایی PG-2 به PG-3 و PG-4 نسبت به سال‌های قبل، تهدید مهمی برای صنعت کشت کلزا در شمال ایران می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

آغازگر اختصاصی؛ ریخت‌شناسی؛ گروه‌های بیماری‌زایی

مراجع