تعیین زمان مناسب استفاده از قارچ‌کش‌ها جهت مهار بیماری لکه خرمایی گندم بر اساس مراحل رشدی گیاه

پژوهش های حفاظت گیاهان ایران

مقاله 3، دوره 32، شماره 4 - شماره پیاپی 42، 1397، صفحه 481-494   

نوع مقاله: مقالات پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jpp.v32i4.71983

نویسندگان

مصطفی عابدی تیزکی^{* 1}؛ کوروش رضاپور²؛ محمد علی اقاجانی³؛ فرداد اسدی⁴؛ سیاوش سلیمیان⁵

¹مرکز تحقیقات و نوآوری سازمان اتکا

²سازمان اتکا

³موسسه تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

⁴هلدینگ مزارع نوین ایرانیان، شرکت سهامی مزرعه نمونه

⁵هلدینگ مزارع نوین ایرانیان، شرکت سهامی مزرعه نمونه، گرگان

چکیده

بیماری لکه خرمایی (Pyrenophora tritici-repentis) یکی از بیماری­های برگی مخربی است که در شرایط اپیدمی خسارت قابل توجهی به گندم وارد می­کند و استفاده از قارچ­کش­ها، روش سریع کنترل این بیماری در سال­های اپیدمی می­باشد. بدین منظور آزمایشی در مزرعه در قالب طرح کرت­های خرد شده (با پایه بلوک­های کامل تصادفی) در چهار تکرار طراحی گردید. عامل اصلی آزمایش را ارقام (کوهدشت و کریم) و عامل فرعی را تیمارهای سمپاشی با قارچ­کش­های رایج منطقه شامل تیلت، فولیکور، فالکن و رکس دو به ترتیب در چهار زمان  T0(مرحله اوایل ساقه­روی تا تشکیل گره 1)،  T1(مرحله تشکیل گره 3-2)، T2 (مرحله ظهور کامل برگ پرچم) و T3 (مرحله گلدهی) تشکیل دادند. در این بررسی، تیمارهای سمپاشی از مرحله ظهور کامل برگ پرچم تا گلدهی (تیمارهای Tr3، Tr5، Tr6، Tr8 و Tr9)، مقدار AUDPC-I را در رقم کوهدشت بین 5/80-1/42 درصد و در رقم کریم بین 6/76-3/33 درصد کاهش دادند در حالی­که مقدار AUDPC-S به ترتیب در رقم­های کوهدشت و کریم بین 47- 7/30 درصد و 58-33 درصد کاهش یافت. بیشترین درصد افزایش عملکرد نیز در تیمارهای مرحله ظهور کامل برگ کامل پرچم تا گلدهی وجود داشت که به‌ترتیب در رقم­های کوهدشت و کریم بیش 36 درصد (2/1071 تا 9/1298 کیلوگرم در هکتار) و 34 درصد (5/1054 تا 8/1313 کیلوگرم در هکتار) افزایش عملکرد مشاهده شد. بر اساس نتایج بدست آمده، تیمار  Tr(یکبار سمپاشی در زمان T2)، مناسب­ترین تیمار از نظر زمان استفاده قارچ­کش جهت کاهش تعداد دفعات سمپاشی و فشار بیماری، افزایش عملکرد و سود اقتصادی بود.

کلیدواژه‌ها

تیمارهای سمپاشی؛ گندم؛ لکه خرمایی؛ مرحله رشدی؛ Pyrenophora tritici-repentis

مراجع