بررسی پویایی خواب و جوانه‌زنی بذر علف‌هرز چوچاق در پاسخ به دوره‌های دفن در خاک

پژوهش های حفاظت گیاهان ایران

مقاله 12، دوره 33، شماره 1 - شماره پیاپی 43، 1398، صفحه 111-122   

نوع مقاله: مقالات پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jpp.v33i1.71492

نویسندگان

محمد لطفی اصل گیگلو؛ مصطفی اویسی^* ؛ حمید رحیمیان مشهدی؛ بهناز پورمراد کلیبر؛ محمدحسین نعیمی

دانشگاه تهران

چکیده

به منظور بررسی اثر دما و نور بر سرعت و درصد نهایی جوانه­زنی بذر علف­هرز چوچاق (Eryngium caeruleum L.) آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی و آزمایشگاه دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران انجام شد. فاکتورهای آزمایشی شامل هفت سطح دمایی آزمون جوانه­زنی (5، 10، 15، 20، 25، 30 و 35 درجه‌ی سانتی‌گراد)،  شرایط نوری در زمان آزمون جوانه­زنی (نور و عدم وجود نور) و دوره­های دفن در در عمق 5 سانتی­متری خاک (30، 60، 90، 120، 150 و 180 روز) بودند. نتایج نشان داد سرعت جوانه­زنی تحت تأثیر دما و شرایط نوری قرار گرفت. سرعت جوانه­زنی با افزایش دما تا 20 درجه سانتی­گراد، افزایش و در دماهای بالاتر از 20 درجه سانتی­گراد کاهش یافت. در طول زمان دفن پارامترهای دمائی دمای پایه (Tb)، دمای بهینه (To) و دمای سقف (Tc) تحت تأثیر زمان دفن و شرایط نوری در زمان آزمون جوانه­زنی قرار داشتند. به­طور کلی با افزایش طول دوره دفن، دمای پایه و دمای بهینه جوانه­زنی کاهش و دمای سقف افزایش یافت. با افزایش مدت ‌زمان دفن بذر، پارامترهای حداکثر سرعت جوانه‌زنی (Gmax) و سطح بیداری بذر (ai)، صرف نظر از وجود و یا عدم وجود نور در زمان آزمون جوانه­زنی، به‌صورت خطی افزایش یافتند. نتایج بدست آمده از این تحقیق به تکمیل اطلاعات موجود در مورد زیست­شناسی و عوامل مؤثر بر جوانه­زنی بذر گیاه چوچاق و در نتیجه پیش­بینی دامنه سازگاری و پراکندگی این گیاه در زیستگاه­ها کمک می­کند. از این اطلاعات می­توان به عنوان ابزار تصمیم­گیری مدیریتی این علف­هرز استفاده کرد.

کلیدواژه‌ها

پارامترهای دمایی جوانه‌زنی؛ سرعت جوانه‌زنی؛ شاخص سطح بیداری؛ شرایط نوری

مراجع