ارزیابی کارایی فعالیت Sinorhizobium meliloti و خصوصیات کیفی یونجه تحت تأثیر کاربرد مولیبدن

پژوهشهای زراعی ایران

مقاله 4، دوره 15، شماره 3 - شماره پیاپی 47، پاییز 1396، صفحه 536-545   

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/gsc.v15i3.45990

نویسندگان

فاطمه احمدی دانا¹؛ محمدنبی غیبی^{* 2}؛ محمدرضا اردکانی³؛ فرزاد پاک نژاد¹

¹دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج

²موسسه تحقیقات خاک و آب کرج

³تهران

چکیده

کشاورزی به مقدار زیادی وابسته به نیتروژنی است که طی همزیستی بین ریزوبیوم‌ها و گیاه لگوم میزبان آن‌ها و در گره‌های ریشه‌ای این گیاهان تثبیت می‌شود. فرآیند تثبیت نیتروژن با کمک آنزیمی به نام نیتروژناز انجام می‌گیرد و عنصر مولیبدن از عناصر مهم در تشکیل ترکیب نیتروژناز است. این تحقیق با هدف بررسی تأثیر مقادیر مختلف مولیبدن و باکتری سینوریزوبیوم بر عملکرد یونجه، انجام شد. آزمایش به‌صورت طرح کرت‌های خرد شده با طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی، شامل کاربرد باکتری سینوریزوبیوم در دو سطح (تلقیح با باکتری سینوریزوبیوم و بدون تلقیح) در کرت‌های اصلی و مقادیر مختلف مولیبدن در سه سطح (صفر، 5 و 10 کیلوگرم در هکتار) در کرت‌های فرعی با سه تکرار در سال 1392 در مزرعه موسسه تحقیقات خاک و آب واقع در کرج انجام گرفت. نیتروژن تنها در یک مرحله و در هنگام آبیاری دوم و به میزان 50 کیلوگرم اوره در هکتار به خاک اضافه شد. نتایج نشان دادند که تأثیر سطوح مختلف مولیبدن و باکتری ریزوبیوم بر عملکرد ماده خشک، غلظت مولیبدن در اندام‌ هوایی و ریشه و تعداد گره‌های ریشه معنی‌دار گردید. همچنین بالاترین عملکرد ماده خشک مربوط به تیمار کاربرد توام باکتری ریزوبیوم و مولیبدن به میزان 5 کیلوگرم در هکتار با عملکرد 20/21 تن در هکتار بود که از نظر آماری اختلاف معنی‌داری با شاهد با عملکرد 14/27 تن در هکتار داشت. کاربرد مولیبدن، سبب افزایش تعداد گره در ریشه شد که نسبت به عدم تلقیح تفاوت معنی‌دار نشان داد. غلظت مولیبدن در اندام ‌هوایی و ریشه با افزایش سطوح مولیبدن بیشتر شد، این افزایش در تیمارهای تلقیح شده با باکتری سینوریزوبیوم نسبت به تیمارهای تلقیح نشده بیشتر بود.

کلیدواژه‌ها

تثبیت نیتروژن؛ عملکرد؛ لگوم‌ها؛ نیتروژناز

مراجع