تخمین پارامترهای تجربی روش SCS اصلاح شده در آبیاری جویچه ای

آب و خاک

مقاله 5، دوره 29، شماره 5، 1394، صفحه 1143-1157   

نوع مقاله: مقالات پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jsw.v29i5.32690

نویسندگان

مصطفی قهرمان نژاد^{* 1}؛ سعید برومند نسب²؛ عبدعلی ناصری¹؛ علی شینی دشتگل³

¹دانشگاه شهید چمران اهواز

²استاد گروه آبیاری وزهکشی، دانشکده مهندسی علوم آب، دانشگاه شهید چمران اهواز.

³مرکز تحقیقات شرکت توسعه نیشکر امیر کبیر اهواز

چکیده

مهم ترین مشخصه ی فیزیکی خاک از نظر کشاورزی نفوذ می باشد. استفاده از روش های مستقیم اندازه گیری نفوذ مانند روش موازنه حجم اولاً مستلزم صرف وقت، دقت و هزینه زیاد بوده و ثانیاً قبل از آماده‌سازی زمین و در زمان انجام مطالعات، استفاده از این روش میسر نیست. روش SCS اصلاح شده برای تبدیل پارامترها به شرایط هیدرولیکی جدید کاربرد دارد. در این تحقیق دقت روش SCS اصلاح شده در برآورد پارامترهای نفوذ آبیاری جویچه‏ای مزارع نیشکر کشت و صنعت امیر کبیر اهواز بررسی شد. برای این منظور نفوذ تجمعی شش ساعته به روش SCS اصلاح شده برآورد و با نفوذ اندازه‌گیری شده به روش مستقیم‏‏ (ورودی- خروجی) مقایسه گردید. برای تعیین مقدار خطای برآورد از چهار شاخص آماری متوسط خطای پیش‌بینی مدل (Er) و متوسط خطای نسبی (Ea)، توزیع نسبت به خط 45 درجه (λ) و ضریب تبیین (R2) استفاده شد. با توجه به نتایج، روش SCS ‏اصلاح شده مقدار نفوذ را بیشتر از مقدار واقعی برآورد می کند و دارای خطای زیادی است. به دلیل خطای زیاد این روش معادلات تجربی جدیدی برای پارامترهای مرجع در شرایط آبیاری مورد نظر ارائه شد. بدین‌صورت که پارامترهای WP، f0، K و a در مزرعه اندازه گیری شدند و رابطه ی همبستگی آن ها با شماره منحنی نفوذ (Fn) تعیین شد. سپس روابط جوامعی برای تبدیل پارامترها به شرایط آبیاری های بعدی ارائه شد. بررسی دقت روابط ارائه شده نشان داد که این روابط با مقدار شاخص های λ، R2 و Ea به ترتیب برابر 95/0، 91/0 و 5/4 درصد، پارامترهای نفوذ را با دقت بالایی برآورد می‌کنند. ضریب مربوط به فاکتور شرایط آبیاری (ICF) برای شرایط آبیاری مورد نظر برابر 82/0 تعیین شد.

کلیدواژه‌ها

استوانه های مضاعف؛ روش ورودی- خروجی؛ شرایط هیدرولیکی؛ معادله نفوذ

مراجع