ائتلاف ‌رانت‌جویان، حکمرانی ‌تسخیرشده ‌و ظهور سرمایه‌داری ‌رفاقتی در مصر

پژوهش نامه ایرانی سیاست بین الملل

مقاله 3، دوره 8، شماره 2 - شماره پیاپی 16، شهریور 1399، صفحه 59-86   

نوع مقاله: مقالات

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/irlip.2021.21425.0

نویسنده

سجاد بهرامی مقدم^*

استادیار روابط بین‌الملل دانشگاه گیلان

چکیده

این مقاله به تبیین مسئله چگونگی ظهور سرمایه‌داری رفاقتی در جمهوری عربی مصر پرداخته و بر این مسئله متمرکز شده که چه عاملی سبب شکل‌گیری سرمایه‌داری رفاقتی در جمهوری عربی مصر شده است. در پاسخ این فرضیه طرح شده که تسخیرشدگی حکمرانی، توسط الیت‌ها و ائتلافی رانت جو سبب شکل‌گیری سرمایه‌داری رفاقتی در جمهوری عربی مصر گردیده است. در این مقاله الیت‌ها و ائتلاف‌های سیاسی مسلط از چشم‌انداز نظری اقتصاد سیاسی مورد تأمل قرار گرفته و به روش تبیینی رابطه بین الیت‌ها و ائتلاف رانت جوی مسلط بر نهادهای حکمرانی به عنوان متغیر مستقل و ظهور سرمایه‌داری رفاقتی به عنوان متغیر وابسته از این چشم‌انداز نظری بررسی شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که قواعد نهادهای حکمرانی جمهوری عربی مصر از آغاز به صورت جانبدارانه و به نفع الیت‌های ائتلاف مسلط تدوین شده است. تا جایی که الیت‌های سیاسی ائتلاف مسلط انتخاب می‌کنند که به چه کسانی اجازه استخراج رانت از نهادهای دولتی از طریق کانال‌های مشروع و نامشروع داده شود. این کارکرد حکومت منجر به ظهور سرمایه‌داری رفاقتی در مصر شده است که در آن ثروت در مقیاس کلان، نتیجه کارآمدی و کارایی اقتصادی نیست بلکه دستاورد وصل شدن به عالی‌ترین الیت‌های سیاسی در موقعیت‌های فرماندهی حکمرانی است. هم‌چنین از حلقه اصلی قدرت سیاسی، مزیت‌هایی نیز در شبکه‌های حامی پروری درون ائتلاف مسلط تا دوردست‌ترین هواداران در کسری، در میان جمعیت، جریان یافته است و منافع الیت‌ها و ائتلاف سیاسی مسلط در تعارض با کارکردهای عام‌المنفعه حکومت قرار گرفته است.

کلیدواژه‌ها

مصر؛ الیت‌ها و ائتلاف‌های رانت جو؛ حکمرانی تسخیر شده؛ سرمایه‌داری رفاقتی

مراجع

References

 

Aaltink, W. (2020). Nasser’s Legacy, the Egyptian Arab Spring and its Aftermath, Doctoral dissertation, Leiden University.

Acemoglu, D., & Robinson, J. A. (2012). Why nations fail, The origins of power, prosperity, and poverty. Crown Books.

Acemoglu, D.; Hassan, T. A., & Tahoun, A. (2018). The power of the street, Evidence from Egypt’s Arab Spring. The Review of Financial Studies, 31(1), 1-42.

Acemoglu, D.; Johnson, S., & Robinson J. A. (2005). ‘Institutions as a fundamental cause of Long-Run Growth’, in P. Aghion and S. N. Durlauf (eds.) Handbook of Economic Growth. Amsterdam, Elsevier, 385-473.

Aligica, P. D., & Tarko, V. (2014). Crony capitalism, Rent seeking, institutions, and ideology. KYKLOS, 67(2), 156–176.

Blaydes, L. (2011). Elections and Distributive Politics in Mubarak’s Egypt. Cambridge, Cambridge University Press.

Chekir, H., & Diwan, I. (2014). Crony capitalism in Egypt. Journal of Globalization and Development, 5(2), 177-211.

Denney, L., & McLaren, R. (2016). "Thinking and Working Politically to Support Developmental Leadership and Coalitions, The Pacific Leadership Program Birmingham, Developmental Leadership Program.

Diwan, I., & Schiff Bauer, M. (2018). Private banking and crony capitalism in Egypt. Business and Politics, 20(3), 390-409.

Diwan, I.; Keefer, P., & Schiff Bauer, M. (2013). The Effect of Cronyism on Private Sector Growth in Egypt. World Bank Group.

Diwan, I.; Keefer, P., & Schiff Bauer, M. (2020). Pyramid capitalism, Cronyism, regulation, and firm productivity in Egypt. The Review of International Organizations, 15(1), 211-246.

Eibl, F., & Malik, A. (2016). The Politics of Partial Liberalization, Cronyism and Non-Tariff Protection in Mubarak's Egypt. Centre for the Study of African Economies.

El Amrani Issandr. 2012. “Controlled Reform in Egypt, Neither Reformist nor Controlled.” In the Journey to Tahir, Revolution, Protest and Social Change in Egypt, edited by Jeannie Sowers and Chris Tensing. London, Verso, 149– 59.

El Tarouty, S. (2016). Businessmen, clientelism, and authoritarianism in Egypt. Springer.

Fayed, A. A. (2017). The current status of corruption in Egypt. Contemporary Arab Affairs, 10(4), 510-521.

Gelvin, J. L. (2018). The new Middle East, what everyone needs to know. Oxford University Press.

Gilpin, R. (1981). War and change in world politics. Cambridge University Press.

Hinnebusch, R. A. (1981). Egypt under Sadat, elites, power structure, and political change in a post-populist state. Social Problems, 28(4), 442-464.

Huntington, S. (1991). The Third Wave, Democratization in the Late Twentieth Century (Norman, University of Oklahoma Press), pp. 178– 79.

Ikram, Kh. (2006). The Egyptian Economy 1952– 2000. London, Routledge. Lisa Blaydes. 2011. Elections and Distributive Politics in Mubarak’s Egypt. Cambridge, Cambridge University Press.

İşleyen, B. (2016). Rendering space and people economic, Naguib Sawiris’ refugee ‘Country’. Mediterranean Politics, 21(2), 326-330.

Kassem, M. (1999). In the Guise of Democracy, Governance in Contemporary Egypt, London, Ithaca Press.

Leftwich, A. (2010). "Beyond institutions, Rethinking the role of leaders, elites and coalitions in the institutional formation of developmental states and strategies." Forum for Development Studies. Vol. 37. No. 1. Routledge

Leftwich, A. (1995). "Bringing politics back in, Towards a model of the developmental state." The journal of development studies 31.3, 400-427.

Menza, M. (2013). Patronage Politics in Egypt, The National Democratic Party and the Muslim Brotherhood in Cairo. London, Routledge.

Menza, M. F. (2012). Patronage Politics in Egypt, The National Democratic Party and Muslim Brotherhood in Cairo. Routledge.

Niakooee, S. A. (2014), Army and Politics in the Arab Middle East, Guilan University Press (In Persian).

North, Wallis, and Wingast, (2016), Violence and Social Order, a Conceptual Framework for Interpreting Human Registered History, translated by Jamar Khairkhahian and Reza Majidzadeh, Tehran, Rozaneh Publication. (In Persian).

Saied Imam, S. (1986). Who Owns Egypt? An Analytical Study about the Social Origin of the Open- Door Economic Elite in Egyptian Society from 1974 to 1980.

Shafer, M. (1997). “The Political Economy of Sectors and Sectoral Change, Korea Then and Now,” in Business and the State in Developing Countries, ed. Sylvia Mayfield and Ben Ross Schneider (Ithaca, NY, Cornell University Press).

Volkov, S. N. (2020). The Results of the Presidential Elections in Egypt in 2018 and of the Constitutional Referendum in 2019. Africana Studio, (31).

Yezid Sayigh. (2019). Owners of the Republic, An Anatomy of Egypt’s Military Economy, Carnegie Middle East Center.

Zibaei, M. (2019). Deep State in Egypt, From Revolution to Dictatorship the Quarterly Journal of Political Studies of Islamic World, 8(31), Fall.