بررسی ویژگیهای ژرم پلاسم گندم دیم جهت مقاومت به بیماری زنگ زرد در اردبیل | ||
| پژوهش های حفاظت گیاهان ایران | ||
| مقاله 3، دوره 35، شماره 2 - شماره پیاپی 52، تابستان 1400، صفحه 169-183 اصل مقاله (790.95 K) | ||
| نوع مقاله: مقالات پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jpp.2021.32761.0 | ||
| نویسندگان | ||
| صفرعلی صفوی* 1؛ فرزاد افشاری2؛ مقصود حسنپور حسنی3 | ||
| 1دانشیار پژوهش، بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اردبیل، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اردبیل، ایران | ||
| 2استاد پژوهش، بخش تحقیقات غلات، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران | ||
| 3مربی، بخش تحقیقات غلات، موسسه تحقیقات کشاورزی دیم کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، مراغه، ایران | ||
| چکیده | ||
| زنگ زرد با عامل P. striiformis f. sp. tritici یکی از مهمترین بیماریهای برگی گندم است که کاهش عملکرد قابل توجهی را در نواحی گندم خیز سراسر جهان موجب میشود. در ایران نیز در سالهای همهگیری، بیماری زنگ زرد یکی از عوامل مهم کاهش عملکرد گندم به شمار میرود. مطالعه حاضر به منظور تعیین منابع مقاومت ژنتیکی نسبت به زنگ زرد انجام شده است، تا برنامه بهنژادی برای آزادسازی رقم با موفقیت بیشتری انجام شود. ژرم پلاسم گندم دیم شامل 191 لاین پیشرفته و امیدبخش (شامل گندم نان زمستانه، بهاره و گندم دوروم) تحت شرایط مزرعهای در ایستگاه تحقیقات کشاورزی آلاروق اردبیل طی سال زراعی 1394-95 ارزیابی شدند. در ارزیابیهای مزرعهای برای مقایسه لاینها از مقادیر نسبی سطح زیر منحنی پیشرفت بیماری (rAUDPC) استفاده شد. همان تعداد ژرم پلاسم، در مرحله گیاهچهای نیز برای پاتوتیپهای6E158A+ و 6E150A+, Yr27 در شرایط گلخانه مورد بررسی قرار گرفتند. هر دو تیپ مقاومت مرحله گیاهچه و گیاه بالغ در بین لاینهای مورد بررسی شناسائی شدند. واکنش گیاهچهای نشان داد که تعداد 34 لاین (18%) دارای مقاومت گیاهچهای نسبت به هر دو پاتوتیپ و با احتمال وجود ژن/ژنهای مقاومت Yr3v، Yr3a،Yr4a ، Yr4، Yr5، Yr10، Yr15، Yr16، YrCV و YrSD میباشند. تعداد 23 ژنوتیپ در مرحله گیاهچهای در برابر حداقل یک پاتوتیپ حساس بوده و در مرحله گیاه بالغ واکنش مقاومت با مقادیر پایین rAUDPC (0-10) نشان دادند و به عنوان ارقام دارای مقاومت گیاه بالغ (APR) انتخاب شدند. همچنین تعداد 27 ژنوتیپ در مرحله گیاه بالغ مقادیر متوسط rAUDPC (11-30) و در مرحله گیاهچهای در برابر حداقل یک پاتوتیپ حساس بودند و به عنوان گروه دارای مقاومت تدریجی (SR) انتخاب شدند. بقیه ژنوتیپها دارای مقادیر بالای rAUDPC و یا بدون مقاومت گیاهچهای بودند. منابع ژنتیکی امیدبخش برای تجمیع هر دو تیپ مقاومت جهت دستیابی به مقاومت پایدار و کنترل پایدار علیه زنگ زرد در ایران استفاده خواهند شد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| گندم دیم؛ زنگ نواری؛ مقاومت گیاهچهای؛ مقاومت پایدار؛ rAUDPC | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 5,065 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 2,569 |
||