تعدیل مدل پیش‌بینی دستکاری سود با تأکید بر متغیر‌های محیطی و روش ترکیبی شبکه عصبی مصنوعی و الگوریتم‌های فرا‌ابتکاری

اقتصاد پولی مالی

مقاله 1، دوره 27، شماره 20، اسفند 1399، صفحه 1-26   

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/mfe.2021.68842.1028

نویسندگان

حسین عسگری آلوج^{* 1}؛ محمد رضا نیکبخت²؛ غلامرضا کرمی³؛ منصور مومنی⁴

¹استادیار، حسابداری، دانشگاه آزاد سلامی واحد بیله سوار، بیله سوار ، ایران

². دانشیار ، گروه حسابداری، دانشکده مدیریت دانشگاه تهران ، تهران، ایران

³دانشیار ، گروه حسابداری، دانشکده مدیریت دانشگاه تهران ، تهران، ایران.

⁴استاد ، گروه مدیریت صنعتی ، دانشکده مدیریت دانشگاه تهران ، تهران، ایران.

چکیده

چکیده
سود یکی از عوامل مهم در رشد و توسعه اقتصادی بوده و دستکاری سود هم یکی از چالش­های اساسی کارایی بازار است که محققین اغلب برای پیش‌بینی دستکاری سود از داده­های حسابداری استفاده می­کنند؛ درحالی‌که داده­های غیر­حسابداری هم نقش بسزایی در پیش­بینی دستکاری سود دارند. این پژوهش به توسعه مدل بنیش با متغیرهای غیر‎‌‌­حسابداری شامل عدم تقارن اطلاعاتی و رقابت در بازار محصول پرداخته است. داده­های 184شرکت پذیرفته شده در بورس تهران طی سال­­های 1386-1396 جمع­آوری و دقت پیش­بینی مدل­های پژوهش در کشف و شناسایی شرکت­های دستکاری کننده سود با دو الگوریتم بهینه­سازی حرکت تجمعی ذرات و رقابت استعماری در ترکیب شبکه عصبی مورد مقایسه قرار گرفت. یافته­های پژوهش نشان می­دهد دقت پیش­بینی مدل پیشنهادی با الگوریتم رقابت استعماری و حرکت تجمعی ذرات به ترتیب از 55/57 به 86/63 درصد و از 71/55 به 84/59 درصد افزایش یافته است. با توسعه مدل سطح زیرمنحنی راک افزایش یافته و کاهش خطای پیش­بینی در الگوریتم رقابت استعماری 31/6 درصد و در الگوریتم حرکت تجمعی ذرات 13/4 درصد است ولی همچنان نتیجه آزمون ضعیف می‌باشد. درواقع میزان دقت پیش‌بینی مدل با الگوریتم رقابت استعماری در مقایسه با الگوریتم حرکت تجمعی ذرات بهبود یافته است. 

کلیدواژه‌ها

الگوریتم رقابت استعماری؛ رقابت در بازار محصول؛ شبکه عصبی مصنوعی؛ مدل بنیش؛ محیط اطلاعاتی شرکت

مراجع