بررسی امکان کشت پاییزه چغندرقند (Beta vulgaris L.) در منطقه مرودشت

بوم شناسی کشاورزی

مقاله 1، دوره 17، شماره 1 - شماره پیاپی 63، بهار 1404، صفحه 1-14   

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/agry.2022.67871.1004

نویسندگان

علی مجاب قصرالدشتی؛ علیرضا کوچکی^* ؛ مهدی نصیری محلاتی

گروه اگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

چکیده

خشکی و کم‌آبی مهم‌ترین عوامل محدود‌کننده تولید چغندرقند در مناطق خشک و نیمه‌خشک دنیا از جمله ایران است. توسعه کشت پاییزه در مناطق مستعد یکی از راهکارهای مورد توجه برای رفع این مشکل می‌باشد. به همین منظور، این تحقیق با هدف بررسی امکان کشت پاییزه چغندرقند (Beta vulgaris L.) در مناطق معتدله‌ استان فارس به‌صورت آزمایش کرت‌های دو بار خرده شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار طی دو سال زراعی 1396- 1395 و 1397- 1396 در منطقه مرودشت اجرا گردید، تیمارهای آزمایش شامل سه تاریخ کاشت، 26 شهریور، 15 مهر و 5 آبان در کرت اصلی، دو رقم چغندر‌قند مونوژرم گیادا و لوانته در کرت فرعی و سه زمان برداشت 10 اردیبهشت، 5 و 30 خرداد در کرت‌های فرعی فرعی بود. یافته‌ها نشان داد که برهم‌کنش دوگانه تاریخ کاشت و تاریخ برداشت در سطح احتمال یک درصد بر عملکرد ریشه معنی‌دار شد. کمترین میزان عملکرد ریشه در تاریخ کاشت 5 آبان و تاریخ برداشت 10 اردیبهشت (95/32 تن در هکتار) و بیشترین میزان عملکرد در تاریخ کاشت 26 شهریور و تاریخ برداشت 30 خرداد (75/75 تن در هکتار) به‌دست آمد. هیچ یک از تاریخ‌های کشت دوم و سوم، ساقه‌روی نشان ندادند، ولی در تاریخ کاشت اول هر دو رقم به ساقه رفتند و با تأخیر در برداشت، درصد آن افزایش داشت، به‌طوری‌که بیشترین درصد ساقه‌روی در تاریخ برداشت سوم و در سال دوم مشاهده شد (82/25 درصد) مشاهده شد. نتایج همچنین نشان داد که برهم‌کنش سه‌طرفه هم بر عیار قند و عملکرد قند قابل استحصال معنی‌دار شد. به‌طور کلی، یافته‌های این آزمایش حاکی از آن است که امکان کشت پاییزه چغندرقند در منطقه مرودشت وجود دارد. تاریخ کاشت 26 شهریور و برداشت 5 خرداد قابل توصیه می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

ارقام؛ تاریخ برداشت؛ تاریخ کاشت؛ چغندر‌قند پاییزه؛ ساقه‌روی؛ مرودشت

مراجع