اثر دما و تنش خشکی بر ویژگیهای جوانهزنی و دماهای کاردینال علفهرز مهاجم شمعدانی وحشی (Geranium robertianum) | ||
| پژوهش های حفاظت گیاهان ایران | ||
| مقاله 6، دوره 38، شماره 1 - شماره پیاپی 63، بهار 1403، صفحه 63-77 اصل مقاله (1002.94 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jpp.2023.78579.1103 | ||
| نویسندگان | ||
| عبدالله جلیلی1؛ اﺑﺮاهیم اﯾﺰدی درﺑﻨﺪی* 1؛ مهدی راستگو1؛ اسماعیل ابراهیمی2 | ||
| 1گروه اگروتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران | ||
| 2جهاد کشاورزی شهرستان قوچان، قوچان، ایران. | ||
| چکیده | ||
| بهمنظور بررسی تأثیر دما و تنش خشکی بر جوانهزنی بذر علفهرز شمعدانی وحشی (Geranium robertianum) آزمایشی بهصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با 8 سطح دمای ثابت (5، 10، 15، 20، 25، 30، 35، 40 درجه سانتیگراد) و 6 سطح تنش خشکی (0 ،2/0-، 4/0-، 6/0-، 8/0-، 1- مگاپاسکال) در 4 تکرار انجام شد. برای اعمال تنش خشکی از پلیاتیلن گلایکول 6000 استفاده شد. در این آزمایش، از پتریدیشهای حاوی کاغذ صافی واتمن با قطر 7 سانتیمتر استفاده و در هر پتری 25 بذر قرار گرفت. سپس پتریدیشها در ژرمیناتور در معرض تیمارهای دمایی ذکر شده و رژیم روشنایی (14 ساعت روشنایی 250 میکرومول بر متر مربع بر ثانیه) قرار گرفتند. برای تحلیل نتایج آزمایش از شاخصهایی مانند درصد، سرعت جوانهزنی و مدت زمان رسیدن به 50 درصد جوانهزنی استفاده شد. برای تعیین دمای کاردینال از مدل رگرسیونی دندانهای استفاده شد. نتایج نشان داد که شمعدانی وحشی در دمای ثابت 20 درجه سانتیگراد دارای بیشترین درصد (98 درصد) و سرعت جوانهزنی (019/6 بذر در روز) در شرایط بدون تنش (پتانسیل آب صفر) بود. همچنین در دماهای 35 و 40 درجه سانتیگراد جوانهزنی متوقف شد. مدل رگرسیونی سه پارامتره از دقت خوبی جهت توصیف روند درصد جوانهزنی تجمعی شمعدانی برخوردار بود. براساس نتایج آزمایش با افزایش تنش خشکی (تا 8/0- مگاپاسکال)، درصد و سرعت جوانهزنی بهطور معنیداری کاهش و در 1- مگاپاسکال، جوانهزنی متوقف شد. در پتانسیل صفر (شرایط بدون تنش) دمای کمینه، بهینه اول، بهینه دوم و بیشینه بهترتیب 12/1، 83/18، 76/22 و 09/35 درجه سانتیگراد تعیین شد و با افزایش پتانسیل اسمزی تا 8/0- مگاپاسکال، دمای کمینه از 12/1 به 96/4 درجه سانتیگراد، دماهای بهینه اول از 83/18 تا 76/22 درجه سانتیگراد و دماهای بهینه دوم از 51/10 تا 63/20 درجه سانتیگراد و دمای بیشینه از 09/35 به 48/34 درجه سانتیگراد تغییر یافت. با توجه به نتایج آزمایش، جوانهزنی شمعدانی وحشی در محدودههای دمایی 17 تا 22 درجه سانتیگراد متحمل به تنشهای خشکی متوسط (6/0- مگاپاسکال) میباشد. بهطور کلی، با توجه با پایین بودن دمای کمینه، احتمال جوانهزنی و طغیان این علفهرز در فصول سردتر، بیشتر خواهد بود و با توجه به کاهش جوانهزنی به تنش خشکی، میتوان کاشت گیاهان زراعی متحمل به خشکی را در برنامههای مدیریتی قرار داد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| دمای بهینه؛ سرعت جوانهزنی؛ مدل دندانهای | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 4,392 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,700 |
||