شیمی کانی ها، دما- فشارسنجی، زمین شیمی و جایگاه زمین ساختی گدازه های آندزیتی ترشیری منطقه شورستان (غرب سربیشه)، خراسان جنوبی | ||
| زمین شناسی اقتصادی | ||
| دوره 14، شماره 4 - شماره پیاپی 35، زمستان 1401، صفحه 175-213 اصل مقاله (2.91 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/econg.2023.80746.1065 | ||
| نویسندگان | ||
| سید سعید محمدی* 1؛ سون لین چانگ2؛ ملیحه نخعی3؛ آرش اسلامی پناه4 | ||
| 1استاد، گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران | ||
| 2استاد، انستیتو علوم زمین، آکادمیا سینیکا، تایپه، تایوان؛ استاد، دپارتمان علوم زمین، دانشگاه ملی تایوان، تایپه، تایوان | ||
| 3استادیار، گروه مهندسی معدن، دانشکده عمران، معدن و شیمی، دانشگاه صنعتی بیرجند، بیرجند، ایران | ||
| 4کارشناسی ارشد، گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران | ||
| چکیده | ||
| در منطقه شورستان در 14 کیلومتری غرب شهرستان سربیشه در استان خراسان جنوبی، سنگ های آتشفشانی با ترکیب پیروکسن آندزیت متعلق به ائوسن- الیگوسن برونزد دارند. کانی های سازنده این سنگ ها شامل پلاژیوکلاز و پیروکسن هستند. گستره ترکیبی پلاژیوکلازها بینAb32 ، An68 تا Ab58، An42 تغییر کرده و از نوع آندزین تا لابرادوریت هستند. کلینوپیروکسن و ارتوپیروکسن به ترتیب دارای ترکیب اوژیت متمایل به دیوپسید و انستاتیت هستند. دمای تشکیل کلینوپیروکسن ها و ارتوپیروکسن های مورد بررسی، به ترتیب حدود 1175 و 1200 درجه سانتی گراد و فشار در زمان تبلور آنها (هر دو نوع) 2 تا 5 کیلوبار تعیینشد. داده های زمینشیمیایی سنگ کل نشان می دهد که گدازه های آندزیتی شورستان دارای ماهیت کالکآلکالن پتاسیم بالا بوده و میزان Mg# در آنها از 97/40 تا 97/60 متغیر است که بیانگر نقش اجزای گوشته در تشکیل آنهاست. این سنگ ها نشانه های تفریق شامل نسبت LREE/HREE (N(La/Yb)) بین 95/9 تا 42/12،LREE/MREE (N(La/Sm)) بین 53/3 تا 55/6 و نسبتMREE/HREE (N(Sm/Yb)) بین 89/1 تا 99/2 را نشان می دهند. نسبت های بالای Zr/Nb (22/9 تا 10/81)،Th/Nb (1/0 تا 79/68)، Th/Ta (7 تا 29/24) وNb/Ta (15/9 تا 66/69) همراه الگوی عناصرLIL ، احتمال درجات مختلف آلودگی- هضم پوسته ای ماگما در هنگام صعود به سطح زمین را تقویت می کند. سنگ های بررسیشده دارای نسبت های پایین Ce/Y(3/2 تا 48/44)، N(Tb/Yb) (1/1 تا 39/17)، Sm/Yb (2/1 تا 78/92) و الگوی نسبتاً تختMREE-HREE هستند که ذوب گوشته لیتوسفری زیرقاره ای در قلمرو پایداری اسپینل و در عمق کمتر از 75 کیلومتر را تأیید میکند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پیروکسن آندزیت؛ دما-فشارسنجی؛ اسپینل لرزولیت؛ گوشته لیتوسفری؛ شورستان؛ حاشیه فعال قارهای؛ لوت | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 4,808 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 3,285 |
||