تحلیل شواهد قرآنی حذف در کتاب سیبویه و تاثیر آن بر مفسران (مطالعه موردی: زجاج، زمخشری، طبرسی و فخر رازی) | ||
| زبان و ادبیات عربی | ||
| دوره 15، شماره 3 - شماره پیاپی 34، پاییز 1402، صفحه 1-19 اصل مقاله (936.98 K) | ||
| نوع مقاله: علمی - پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jallv15.i3.2110-1079 | ||
| نویسندگان | ||
| زهرا احمدلو1؛ ابوالفضل رضایی* 2؛ محمد إبراهیم خلیفه شوشتری3 | ||
| 1دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عربی دانشگاه شهید بهشتی تهران، ایران | ||
| 2دانشیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه شهید بهشتی تهران، ایران | ||
| 3استاد گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه شهید بهشتی تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| سیبویه برای استحکامبخشی تحلیلها و وضع اصول نحوی از شواهد قرآنی بسیاری یاری گرفته است، ازاینرو پیداست که کتاب او اثری گرانسنگ و مرجعی مهم در حوزۀ گرامر یا قواعد نحوی و شواهد قرآنی برشمرده میشود. منابع تفسیری اصیل و موثق، به درک و تفسیر آیات قرآن کمک میکند که در صورت بیتوجهی به این نکته مفسر در ورطۀ تفسیر به رأی یا برداشتهای ناروا خواهد افتاد. در میان منابع مختلف تفسیر، منابع نحوی اهمیت بسزایی در فهم درست آیات الهی دارد، این امر میتواند از ضرورتهای این پژوهش باشد. این جستار با استفاده از روش توصیفی – تحلیلی، به مطالعۀ تحلیل شواهد قرآنی در باب (حذف) در الکتاب و بیان تأثیر یافتههای نحوی سیبویه بر روی مفسرانی چون زجاج، زمخشری، طبرسی و فخرالدین رازی میپردازد. اشاره به میزان پذیرش یافتههای نحوی سیبویه از شواهد قرآنی از جانب مفسران ازجمله اهداف این پژوهش است. بررسیهای انجامشده، نشان میدهد، تحلیلهای این دانشمند نحوی در بیشتر موارد از جانب مفسران مورد تأیید واقع شده است و تأثیرپذیری مفسران از این عالم نحوی بیشتر بهصورت غیرمستقیم است که در اکثر موارد بهواسطۀ زجاج، زمخشری، یا با نقلقول از خلیل و یا انتساب تحلیل به مکتب اهل بصره، دیدگاه سیبویه موردپذیرش قرارگرفته است و در برخی موارد تحلیلهای او با نقد تند بهخصوص از جانب فخر رازی و یا با نقد ملایم مواجه شده است. نکتۀ دیگری که در تحلیلهای سیبویه قابلذکر است، توجه او به قواعد نحوی و عناصر زبانی کلام اعم از لفظی و معنایی، در بررسی شواهد قرآنی است. از دیگر نتایج این مقاله اشاره به رویکرد عقلگرایی در برخی از تحلیلهای سیبویه و چهار مفسر است که در بیشتر موارد بهصورت پرسش و پاسخ میباشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حذف؛ شواهد قرآنی؛ سیبویه؛ زجاج؛ زمخشری؛ طبرسی؛ فخرالدین رازی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,894 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 656 |
||