تأثیر تراوش سیال بر روی ترکیب ایزوتوپ های کربن و اکسیژن در کلسیت های کانسار اسکارن مس خود، غرب یزد

زمین شناسی اقتصادی

دوره 15، شماره 3 - شماره پیاپی 38، 1402، صفحه 123-145   

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/econg.2023.81026.1069

نویسندگان

اعظم زاهدی^{* 1}؛ محمد بومری²؛ محمدعلی مکی زاده³

¹استادیار گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، مجتمع آموزش عالی گناباد، گناباد، ایران

²استاد گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

³دانشیار گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

چکیده

کانسار اسکـارن مس خـود، در فاصله 50 کیلومتری شمال ­غرب شهر تفت، در استان یزد در بخش میانی کمربند ماگمـایی ارومیه- دختر واقع شده ­است. زمین ­شناسی این کانسار عمدتا شامل واحدهای کربناتی تریاس بالایی می ­باشد که مورد نفوذ یک گرانودیوریت پورفیری با سن الیگومیوسن قرار گرفته است. زون­ های اسکارنی شامل گارنت اسکارن و گارنت- پیروکسن اسکارن، جانشین مرمر و سنگ­ های آهکی در مجاورت با گرانودیوریت پورفیری شده ­اند. در این مقاله، مقادیر δ¹⁸O وδ¹³C کلسیت­ ها از سنگ­ آهک (کلسیت رسوبی)، مرمر (کلسیت دگرگونی) و کلسیت اسکارنی گزارش و تفسیر شده ­است. داده ­ها نشان می­ دهد که تهی ­شدگی سیستماتیک ایزوتوپ­ های کربن و اکسیژن در کلسیت ­های دگرگونی و اسکارنی رخ داده است. کلسیت­ های اسکارنی بالاترین میزان تهی ­شدگی را نسبت به کلسیت­ های کربناتی و مرمری نشان می­ دهند. مدل­ های محاسباتی نشان داد که این تهی ­شدگی سیستماتیک ایزوتوپی می ­تواند به تراوش سیال ماگمایی نسبت داده شود. تهی ­شدگی مقادیر d¹³C و  d¹⁸Oدر انواع متفاوت کلسیت­ ها در کانسار خود توسط برهم­ کنش سیالات ماگمایی =+9.0 ‰) d¹⁸O) با سنگ ­های کربناتی دگرسان ­نشده در دمای کمتر از 400 درجه سانتی­ گراد، X_(CO2) کمتر از 05/0 و نسبت آب به سنگ (W/R) %20-50 قابل تفسیر است.

کلیدواژه‌ها

تهی‌ شدگی ایزوتوپی؛ ایزوتوپ‌ های پایدار کربن و اکسیژن؛ اسکارن؛ خود؛ یزد

مراجع