بررسی ملاک مناسبت حکم و موضوع و تمایز این قرینه با سایر اسباب توسعه و تضییق حکم | ||
| فقه و اصول (Fiqh va uṣūl) | ||
| مقاله 4، دوره 57، شماره 1 - شماره پیاپی 140، بهار 1404، صفحه 85-107 اصل مقاله (974.13 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jfiqh.2023.81562.1559 | ||
| نویسندگان | ||
| سجاد رفسنجانی اکبر آبادی* 1؛ مجتبی مسعودی2 | ||
| 1دانشآموختهٔ سطح سه حوزهٔ علمیهٔ قم | ||
| 2دانش آموختهٔ سطح چهار حوزهٔ علمیهٔ قم، استاد سطوح عالی حوزه و مدرس جامعة المصطفی العالمیة | ||
| چکیده | ||
| ازجمله چالشهایی که فقها بههنگام مواجهه با ادلهٔ شرعی با آن روبهرو میشوند این است که آیا حکم مذکور، اختصاص به همان موضوع مذکور در دلیل دارد یا در مورد موضوعات دیگری نیز جاری است؟ آیا حکم، تمام مصادیق موضوع خود را در بر میگیرد یا فقط برخی مصادیق آن را شامل میشود؟ یکی از مهمترین قواعد استظهار از دلیل، تناسب حکم و موضوع وارد در دلیل است. سازگاری، هماهنگی و ملائمت عرفیه یا عقلیه بین حکم و موضوع که از ارتباط موضوع و حکم به دست میآید، مناسبت حکم و موضوع میگوید که میتواند توسعه یا تضییق در ناحیهٔ مدلول دلیل نماید. از طرفی اسباب توسعه و تضییق، منحصر در این قرینه نیست و قراین دیگری همچون الغای خصوصیت، تنقیح مناط و... وجود دارد که باید به تمایز میان آنها با تناسب حکم و موضوع پرداخت. عمل به این قرینه در میان فقهای شیعه و سنی رایج است. در این نوشتار سعی بر آن است ضمن تعریف، تبیین و ارائهٔ ملاک این قرینه، تمایز آن با سایر اسباب توسعه و تضییق مشخص و اعتبار آن بررسی شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| مناسبت؛ حکم؛ موضوع؛ توسعه؛ تضییق | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 1,283 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,883 |
||