اعتبارسنجی و صحت‌سنجی مدل AquaCrop در شبیه‌سازی میزان عملکرد، ماده خشک و بهره-وری آب ذرت دانه‌ای (Zea mays L.) تحت روش‌های مختلف آبیاری و سطوح کود نیتروژنه

بوم شناسی کشاورزی

مقاله 8، دوره 16، شماره 4 - شماره پیاپی 62، زمستان 1403، صفحه 729-744   

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/agry.2024.88850.1201

نویسندگان

ژاله زارعی¹؛ حسن حیدری^{* 1}؛ سعید جلالی هنرمند¹؛ علی بافکار²

¹گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

²گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

چکیده

هدف از این مطالعه، ارزیابی مدل AquaCrop از نظر شبیه‌سازی عملکرد دانه و زیست‌توده ذرت دانه‌ای تحت دو روش آبیاری (فتیله‌ای و سطحی) و کوددهی نیتروژن (کود سرک و کودآبیاری) بود. این آزمایش در دو سال 1399 و 1400 در دانشکده کشاورزی دانشگاه رازی انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل آبیاری فتیله‌ای و آبیاری سطحی (در سه سطح 100،70 و 50 درصد نیاز آبی گیاه) و دو سطح کود نیتروژنه 100 و 50 درصد نیاز کودی گیاه بود. نتایج نشان داد که مقدار ریشه میانگین مربعات خطا (RMSE) در شبیه­سازی روند توسعه پوشش گیاهی در تیمارهای مختلف آبیاری و کودی در مرحله واسنجی (1399) بین 5/1 تا 1/6 درصد و در مرحله صحت­سنجی (1400) بین 2 و 4/6 درصد به‌دست آمد. مقدار ضریب کارآیی مدل (EF) در شبیه­سازی پوشش گیاهی، در مرحله واسنجی بین 91/0 و 99/0 و در مرحله صحت­سنجی بین 93/0 و 99/0 بود. مقدار RMSE در شبیه­سازی ماده خشک برای مرحله واسنجی بین 07/1 تا 1/2 تن در هکتار و در مرحله صحت­سنجی بین 4/1 تا 9/2 تن در هکتار به‌دست آمد. همچنین نتایج شبیه­سازی مدل AquaCrop نشان داد که این مدل توانست شبیه­سازی بهره­وری آب را بهتر از عملکرد دانه و ماده خشک کل انجام دهد، به­طوری‌که ضریب تبیین (R²) مربوط به بهره­وری آب، عملکرد دانه و ماده خشک کل ذرت به‌ترتیب برابر با 82/0، 52/0 و 54/0 به‌دست آمد. در مجموع، AquaCrop به‌خوبی برای منطقه مورد مطالعه انتخاب شد و توانایی AquaCrop در زمینه ارائه یک مدل کم‌آبیاری مانند روش فتیله­ای مناسب است.

کلیدواژه‌ها

صحت سنجی؛ کالیبره؛ کود اوره؛ مدل‌سازی؛ مدیریت آبیاری

مراجع