بررسی و تحلیل تهدیدهای سیاسی، امنیتی و دفاعی در استان البرز با رویکرد آمایش سرزمین

پژوهش ‎های جغرافیای سیاسی

مقاله 6، دوره 1، شماره 3، 1395، صفحه 187-211   

نوع مقاله: مقالات علمی -پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/pg.v3i3.59375

نویسندگان

امیر فتحی¹؛ محمد میره ای¹؛ کرامت اله زیاری^{* 1}؛ عباس علی پور²؛ سیدمصطفی هاشمی³

¹دانشگاه تهران

²دانشگاه امام حسین

³دانشگاه آزاد

چکیده

تهدیدهای امنیتی و دفاعی از ابعاد اصلی تهدید علیه واحدهای سیاسی محسوب می‌شوند. به لحاظ کارکردهای ویژه‌ای که امنیت و دفاع در واحدهای سیاسی دارند، تهدیدهایی ازاین‌دست می‌توانند نقش مؤثری در شکل‌گیری تصمیم‌های مختلف در این واحدها داشته باشند. بنابراین این پژوهش به دنبال شناسایی، بررسی و تحلیل، تهدید‌های امنیتی-دفاعی آمایش سرزمین، سطح‌بندی شهرستان‌های استان البرز بر اساس این تهدیدها و گزینش راهکار‌های آمایش‌سرزمینی برای آنها می‌باشد. این تهدید‌ها از طریق مطالعات اسنادی، پیمایشی و مصاحبه‌ای گردآوری شده‌اند. سپس با نخبان جهت پایایی پرسشنامه‌، رتبه دهی به هرکدام از شهرستان‌ها از لحاظ تهدیدهای موجود و انتخاب راهکارها مصاحبه به عمل آمده است. به‌منظور رتبه‌بندی شهرستان‌های مختلف استان البرز از لحاظ تهدید‌های موجود، مدل ویکور را به کار گرفته است. همچنین برای وزن‌دهی شاخص‌ها در مدل ویکور از آنتروپی شانون استفاده شده است. از نتایج این پژوهش چنین بر می‌آید که در بین شهرستان‌های استان البرز شهرستان کرج به عنوان مرکز استان دارای بیشترین تهدید‌های سیاسی، امنیتی و دفاعی است. مهم‌ترین دلیل تمرکز تهدید‌ها در کرج، می‌تواند تمرکز خدمات، امکانات و دسترسی‌های مختلف استانی در این شهرستان باشد. همچنین دیگر شهرستان‌ها به دلیل عدم ارائه خدمات مناسب و درخور جمعیت نیز دارای تهدیدهای گوناگون در گروه‌های مختلف می‌باشند. نتایج نشان می‌دهد که از بین گروه‌های مختلف تهدید‌ها، تهدیدهای اقتصادی دارای بالاترین درصد اهمیت از لحاظ میزان تأثیرگذاری بر شهرستان‌های مختلف استان البرز است. بعد از تهدیدهای اقتصادی، تهدیدهای محیطی و زیست‌محیطی بیشترین اهمیت را در استان دارند. برای خروج استان ـ به‌ویژه شهرستان کرج ـ از وضعیت تهدیدزای موجود، در پایان به ارائه راهکار پرداخته ایم. یکی از مهم‌ترین راهکارهای آمایش‌سرزمینی برای کاستن از مسائل و مشکلات شهرستان‌های استان البرز، تمرکززدایی از کرج و ارائه امکانات و خدمات در دیگر شهرستان‌هاست.

کلیدواژه‌ها

آمایش سرزمین؛ راهبرد؛ تهدیدهای سیاسی؛ امنیتی و دفاعی؛ مدل ویکور؛ استان البرز

مراجع