بررسی رابطۀ سرمایۀ اجتماعی ساکنان با پایداری توسعه در محلۀ غیررسمی شمیران نو

علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد

مقاله 2، دوره 11، شماره 2 - شماره پیاپی 24، اسفند 1393، صفحه 1-24   

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jss.v11i2.17187

نویسندگان

غلامرضا کاظمیان^* ؛ سعید شفیعا

دانشگاه علامه طباطبائی

چکیده

تأکیدهای نظری و تجربی اخیر بر پایدارسازی توسعه با استفاده از سرمایه های محلی و بهبود شرایط زندگی از طریق منابع درون زا یکی از راهکارهای درخور و اثربخش برای حل مشکل محلات غیررسمی است. بهره گیری از سرمایۀ اجتماعی، یکی از روش های کم هزینه و مطمین برای دستیابی به توسعۀ پایدار در این محلات است. این پژوهش توصیفی- پیمایشی، با هدف تحلیل رابطۀ سرمایۀ اجتماعی با پایداری توسعه در یکی از محله های غیررسمی واقع در شهر تهران انجام گرفته است. هدف مطالعۀ تأیید وجود رابطۀ قابل اتکا میان سرمایه های درون زای محلی با توسعۀ پایدار سکونتگاه غیررسمی است. برای جمع آوری داده ها از پرسش نامۀ محقق ساز، برای خلاصه سازی شاخص ها از روش تحلیل عاملی و برای تحلیل نتایج و طراحی مدل تحقیق، از نظر خبرگان استفاده شده است. جامعۀ آماری تحقیق را ساکنان محله تشکیل داده اند که تعداد 390 پرسش نامه از خانوارها به صورت تصادفی طبقه ای جمع آوری شده است. نتایج نشان می دهد که میان سرمایۀ اجتماعی ساکنان و پایداری محله، رابطۀ معنی داری برقرار است. این سرمایه بیش از آن که به بهبود محیط کالبدی محله اثرگذار باشد، بر توسعۀ پایدار اجتماعی و اقتصادی محله مؤثر است. در ضمن، در تأیید نتایج پژوهش های پیشین، رابطه ای مثبت و قابل قبول میان مؤلفه های ذهنی سرمایۀ اجتماعی و تمامی مؤلفه های پایداری محلی شناسایی شده است. از سویی بر خلاف نتایج مطالعات پیشین، ساکنان مرفه تر اعتماد بیشتری به نهادهای رسمی دارند؛ بنابراین شکل گیری و استفاده از سرمایۀ اجتماعی در یک محلۀ کمتر برخوردار نسبت به محله های توسعه یافته، دارای الگویی متفاوت است.

کلیدواژه‌ها

سرمایۀ اجتماعی؛ محلۀ غیررسمی؛ پایداری محله ای؛ تحلیل مؤلفه های اصلی

مراجع