مکانیابی دفن زباله با ترکیب روش میانگین گیری وزن دار ترتیبی (OWA) و GIS در مشهد

جغرافیا و مخاطرات محیطی

مقاله 2، دوره 1، شماره 3، پاییز 1391، صفحه 87-106   

نوع مقاله: پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/geo.v1i3.16943

نویسندگان

محمد رحیم رهنما^* ؛ حسین آقاجانی؛ مهدی فتاحی

فردوسی مشهد

چکیده

حفاظت از محیط زیست از مهمترین اولویتهای انواع برنامه ریزی است.در این بین مساله جا و مکان جغرافیایی بیشترین نقش را داشته و اهمیت آن زمانی دوچندانی می شود که بی توجهی به مساله اثرات نامطلوب زیست محیطی جبران ناپذیری را ایجاد نماید. یکی از این موارد مکانیابی محل دفن زباله شهرها و بویژه در پیرامون کلانشهرهاست. در این مطالعه روش تجزیه و تحلیل تصمیم گیری چند معیاره مبتنی بر GIS برای انتخاب مکان مناسب دفن زباله در کلانشهر مشهد مورد بررسی قرار گرفته است. چارچوب تصمیم گیری چند معیاره شامل عوامل محیطی و اجتماعی- اقتصادی است که با استفاده از توابع عضویت فازی استاندارد شده اند و بر اساس روش های فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) و میانگین گیری وزن دار ترتیبی (OWA) یکپارچه سازی و ترکیب شده اند. روش AHP برای استخراج وزن های خصوصیات استفاده می شود، در حالی که تابع عملگر OWA در ایجاد دامنه وسیعی از گزینه های تصمیم گیری برای نشان دادن عدم اطمینان، در ارتباط با اثر متقابل چندین معیار به کار می رود. مزیت این روش این است که سناریوهای مختلف OWA مکان دفن زباله مناسب را در مقیاس بین صفر و یک نشان می دهد. سناریوهای OWA برای تعیین کمیت سطوح ریسک پذیری (یعنی، خوشبینانه، بدبینانه و خنثی) در نظر گرفته می شوند و همچنین به منظور تسهیل در درک بهتر الگوهایی که از گزینه های تصمیم گیری دخیل در فرایند تصمیم گیری پدیدار می شوند.در نهایت در این نوشتار مکانهای مناسب بر اساس مدلها در قالب سه سناریو شناسایی شده و جهت استفاده در مکانیابی محل دفن زباله پیرامون کلانشهر مشهد معرفی شده است.

کلیدواژه‌ها

مکانیابی، دفن زباله؛ مجموعه های فازی؛ AHP؛ OWA

مراجع