تبیین معرفتشناختی از مفهوم و ماهیت ژئوپلیتیک | ||
| پژوهش های جغرافیای سیاسی | ||
| مقاله 4، دوره 2، شماره 2 - شماره پیاپی 6، 1396، صفحه 65-85 اصل مقاله (951.03 K) | ||
| نوع مقاله: مقالات علمی -پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/pg.v2i8.70362 | ||
| نویسندگان | ||
| محمود واثق* 1؛ سید عباس احمدی1؛ محمدرضا حافظ نیا2؛ سید محمد عیسی نژاد1 | ||
| 1دانشگاه تهران | ||
| 2دانشگاه تربیت مدرس | ||
| چکیده | ||
| این پرسش که ژئوپلیتیک چیست و چه مفهوم و ماهیتی دارد؟ خصلتاً پرسشی فلسفی است. در مطالعات فلسفی، نخستین پرسشی که برای هر اندیشمند مطرح میشود، پرسش از چیستی و ماهیت پدیدهها و مفاهیم موجود در مباحث فلسفی و علمی است. هنگامی که پرسشها ناظر به ماهیت پدیدهها است، فعالیت ذهنی متوجه بُعد هستیشناسی امور است، اما زمانی که پرسشها ناظر به مفهوم و معنای واژهها است، ذهن درگیر فعالیتی معرفتشناختی یا مفهومشناختی است. واژه ژئوپلیتیک امروزه در حوزههای مطالعاتی گوناگون، کاربرد فراوانی دارد و برای تحلیل و تبیین رویدادهای سیاسی و جغرافیائی در سطوح مختلف بهکار گرفته میشود. متأسفانه علیرغم کاربرد گسترده این واژه، به دلیل غلبهی رویکرد کارکردگرایانه در مطالعات جغرافیای سیاسی، بُعد نظری و مفهومی ژئوپلیتیک مورد غفلت واقع شده و چندان مورد توجه صاحبنظران قرار نگرفته است. به همین جهت، همچنان جای طرح این پرسش وجود دارد که ژئوپلیتیک چیست و چه مفهومی دارد؟ هدف این مقاله، پرداختن به بُعد نظری و معرفتشناختی «ژئوپلیتیک» در راستای ارائهی پاسخ به پرسش فوق است و با توجه به خلاء و فقدان موجود در این زمینه، در پی ارائهی تبیینی درخور از ماهیت و مفهوم این واژه میباشد. مقاله حاضر با رویکرد رئالیستی و از موضع عقلانیت انتقادی و در قالب توصیفی و تحلیلهای منطقی و معرفتشناختی، به بررسی موضوع مذکور پرداخته است. مطابق یافتههای این تحقیق، مفهوم ژئوپلیتیک در زمرهی معقولات ثانیهی فلسفی یا مفاهیم اعتباری عقلی قرار میگیرد و از این روی ژئوپلیتیک در طبقهبندی علوم، جزو علوم تجربی اعتباری محسوب میشود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| فلسفه علم؛ معرفتشناسی؛ علوم تجربی؛ علوم اعتباری؛ ژئوپلیتیک | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,807 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 4,323 |
||