تأثیر نظامهای زراعی با نهاده های مختلف بر تنوع، ترکیب و تراکم علف‌های‌هرز در ذرت

بوم شناسی کشاورزی

مقاله 2، دوره 1، شماره 2، 1388، صفحه 1-10   

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jag.v1i2.2677

نویسندگان

علیرضا کوچکی؛ مهدی نصیری محلاتی؛

چکیده

بمنظور بررسی تأثیر نظامهای زراعی با نهاده های مختلف بر تنوع، ترکیب و تراکم علف‌های‌هرز در ذرت (Zea mays L.) آزمایشی در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 88-1387 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد اجرا شد. تیمارهای آزمایش شامل سه نظام زراعی کم نهاده، متوسط نهاده و پرنهاده بودند. نظام کم نهاده با 30 تن کود دامی و نظام کم نهاده با 30 تن کمپوست، بدون عملیات آماده سازی زمین و وجین دستی، نظام متوسط نهاده شامل 15 تن در هکتار کمپوست، 150 کیلوگرم در هکتار اوره، دو مرتبه عملیات آماده سازی زمین و علفکش توفوردی (در مرحله پنج برگی ذرت، به میزان 5/1 لیتر در هکتار) و یک مرتبه وجین دستی و نظام پرنهاده شامل 300 کیلوگرم در هکتار اوره، چهار مرتبه عملیات آماده سازی زمین و پاراکوات (بعد از کاشت، به میزان 2 لیتر در هکتار) و توفوردی (در مرحله پنج برگی ذرت، به میزان 5/1 لیتر در هکتار) بودند کود دامی پوسیده و کمپوست در زمان کاشت و کود شیمیایی 25 روز پس از کاشت (اوره به میزان 150 و 300 کیلوگرم در هکتار به ترتیب برای نظامهای متوسط نهاده و پرنهاده) به خاک افزوده شد. نمونه برداری از جمعیت علف‌های‌هرز در سه مرحله ابتدا، وسط و انتهای فصل رشد انجام شد. نتایج نشان داد که در بین تیمارهای مختلف مدیریت نظام زراعی، تاجریزی سیاه (Solanum nigrum) با دامنه 00/75-09/9 درصد بیشترین فراوانی نسبی را نسبت به سایر گونه های علف هرز داشت. نظام کم نهاده بر پایه کود دامی بیشترین تعداد گونه علف هرز را به خود اختصاص داد. اثر مدیریت نظامهای زراعی بر وزن خشک و شاخصهای تنوع علف‌های‌هرز معنی دار بود. بیشترین و کمترین وزن خشک علف‌های‌هرز به ترتیب در نظام کم نهاده بر پایه کود دامی و نظام پرنهاده مشاهده شد. در مرحله اول، دوم و سوم نمونه برداری، بیشترین شاخص تنوع مارگالف در نظام کم نهاده بر پایه کود دامی (به ترتیب با 3/5، 4/5 و 3/3) و کمترین میزان آن در نظام پرنهاده (به ترتیب با 8/0، 3/2 و 6/2) به‌دست آمد. بیشترین میزان شاخص تنوع شانون در مرحله اول، دوم و سوم نمونه برداری در نظام کم نهاده بر پایه کود دامی (بترتیب با 5/0، 7/0 و 6/0) و کمترین آن در نظام پرنهاده (به ترتیب با 1/0، 4/0 و 3/0) حاصل شد. دلیل کاهش تعداد و وزن خشک علف‌های‌هرز در نظام پرنهاده در مقایسه با سایر نظامها بدلیل کنترل شیمیایی آنها در طی فصل رشد و اعمال سیستمهای خاکورزی فشرده و تراکم بالای ذرت بود.

کلیدواژه‌ها

شاخص شانون؛ شاخص مارگالف؛ عملیات زراعی

مراجع