تبیین نقش عوامل جغرافیای انسانی در قدرت دریایی کشورها

پژوهش ‎های جغرافیای سیاسی

مقاله 4، دوره 3، شماره 1 - شماره پیاپی 11، 1397، صفحه 91-121   

نوع مقاله: مقالات علمی -پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/pg.v3i11.81863

نویسنده

رضا الهویردی زاده^*

دانشگاه مراغه

چکیده

قدرت دریایی کشورها از مؤلفه­ هایی همانند: مؤلفه جغرافیایی ­- سرزمینی، اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، دیپلماتیک و نظامی شکل یافته است. پدیده­ های جغرافیایی با ماهیت انسانی، مؤلفه مهم در ساختار قدرت دریایی کشورها است. تحقیق حاضر به تبیین نقش عناصر مؤلفه جغرافیای انسانی در قدرت دریایی کشورها پرداخته است. وضعیت سیاسی و امنیتی قلمرو سرزمینی کشور (داخل کشور و مرزهای آبی و خشکی)، جمعیت و اجتماع ساحلی، شهرها و بنادر ساحلی، پایگاه­های نظامی ساحلی و دریایی، پیوند شبکه­ های ارتباطی داخل کشور با منطقه ساحلی، مهمترین عناصر مؤلفه جغرافیای انسانی قدرت دریایی کشورها است. این تحقیق از لحاظ هدف بنیادی و از حیث ماهیت و روش، توصیفی - تحلیلی است. ابزار گردآوری اطلاعات از طریق مراجعه به منابع کتابخانه­ ای، مقالات و اسناد است. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از روش­ کیفی و استنباطی انجام شده است. عناصر مؤلفه جغرافیای انسانی قدرت دریایی، بطور مصداقی در برخی کشورها مورد بحث قرار گرفته است. یافته­ های تحقیق مؤید آن است که تمامی عناصر مؤلفه جغرافیای انسانی بنحوی بر قدرت دریایی کشورها تأثیر می­ گذارد. تنش­های سیاسی و امنیتی قلمرو سرزمینی و پایگاه­های نظامی دریایی، مهمترین عناصر در بین عناصر مؤلفه­ جغرافیای انسانی قدرت دریایی است. نقش تمامی عناصر مؤلفه جغرافیای انسانی در قدرت دریایی کشورها، به استثنای وضعیت سیاسی و امنیتی قلمرو سرزمینی، به عنصر ویژگی طبیعی منطقه ساحلی وابسته است. حتی پایگاه­های نظامی دریایی که دور از ساحل هستند، بدون ارتباط با منطقه ساحلی و سرزمین اصلی، فاقد قدرت اثربخشی خواهند بود.

کلیدواژه‌ها

کشورهای دریایی؛ عوامل جغرافیای انسانی،؛ قدرت دریایی

مراجع