قابلیت های تولید چند محصول مهم زراعی در دو دهه گذشته و پیش بینی وضعیت آینده آنها در استان کردستان

بوم شناسی کشاورزی

مقاله 1، دوره 2، شماره 2 - شماره پیاپی 4، تابستان 1389، صفحه 206-214   

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jag.v2i2.7625

نویسندگان

فرزاد حسین پناهی^* ؛ فرزاد مندنی؛ فرزین پورامیر؛ مهدی نصیری محلاتی

گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

چکیده

روند تغییرات سطح زیر کشت، عملکرد و تولید گندم (Triticum aestivum L.)، جو (Hordeum vulgare L.)، سیب زمینی (Solanum tuberosum L.)، یونجه (Medicago sativa L.) و نخود (Cicer arietinum L.) به عنوان پنج محصول مهم زراعی استان کردستان در فاصلة سالهای 1362 تا 1385 در قالب سری های زمانی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و وضعیت آینده تولید این محصولات در استان با ادامة سیر زمانی برای سالهای 1386 تا 1400 پیش بینی شد. نتایج پیش بینی ها برای سال 1400 نشان داد که سطح زیر کشت گندم آبی (18%)، گندم دیم (3/10%)، جو آبی (1/30%)، نخود دیم (2/48%)، سیب زمینی (4/42%) و یونجه (2/9%) نسبت به وضعیت کنونی افزایش و سطح زیر کشت جو دیم (1/31%) و نخود آبی (100%) کاهش می یابد. عملکرد گندم آبی (3/36%)، گندم دیم (5/43%)، جو آبی (2/30%)، جو دیم (23%)، نخود آبی (6/10%)، سیب زمینی (3/9%) و یونجه (5/14%)، نسبت به وضعیت کنونی افزایش و عملکرد نخود دیم (8/36%) کاهش می یابد. بر این اساس میزان تولید تمام محصولات، به جز نخود آبی در سال 1400 افزایش خواهد یافت. به گونه ای که میزان تولید گندم آبی، گندم دیم، جو آبی، جو دیم، نخود دیم، سیب زمینی و یونجه در سال 1400 به ترتیب به 270، 1000، 20، 20، 30، 530 و 270 هزار تن خواهد رسید و میزان تولید نخود آبی به صفر کاهش خواهد یافت. دلیل کاهش میزان نخود آبی به علت کاهش سطح زیر کشت می باشد. سهم افزایش عملکرد در افزایش تولید غلاتِ مورد بررسی و یونجه بیشتر از افزایش سطح زیر کشت خواهد بود، در حالی که در نخود دیم و سیب زمینی افزایش تولید بیشتر ناشی از افزایش سطح زیر کشت خواهد بود. بنابراین می توان نتیجه گرفت که میزان تولید محصولات زراعی استان طی 15 سال آینده، بهبود خواهد یافت، که با توجه به محدود بودن زمینهای قابل کشت به نظر می رسد که این افزایش بیشتر به واسطه افزایش عملکرد در هکتار خواهد بود. البته بدیهی است که نتایج این مطالعه بر اساس روند گذشته بوده و عواملی همچون تغییرات اقلیمی و سیاست گذاری های دولت در بخش کشاورزی در آینده، در آن لحاظ نشده است.

کلیدواژه‌ها

جو؛ سیب زمینی؛ گندم؛ نخود؛ یونجه

مراجع