نقش نخبگان تولیدی - تجاری در ارتقاء محلات رو به زوال شهری (نمونه موردی: محله ایثار شهر مشهد)

جغرافیا و توسعه فضای شهری

مقاله 14، دوره 5، شماره 1 - شماره پیاپی 8، شهریور 1397، صفحه 281-298   

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/gusd.v5i1.74133

نویسندگان

جواد فرهادی؛ احمد زنگانه^* ؛ موسی کمانرودی؛ محمد سلیمانی مهرنجانی

دانشگاه خوارزمی

چکیده

بررسی جمعیت شهر مشهد طی سال‌های 1365 تا 1390 نشان می‌دهد، این شهر طی سال‌های گذشته شاهد کاهش جمعیت در بخش مرکزی و افزایش آن در لبه‌ها بوده است. پدیده خروج جمعیت و مشاغل، با عنوان زوال شهری مشخص می شود. مسئله اصلی پژوهش حاضر این است که بر خلاف این روند کلی، محله ایثار در محدوده رو به زوال شهر، موفق به نوسازی و ارتقاء شده است. بررسی نقش نخبگان اقتصادی در این ارتقاء، موضوع اصلی این پژوهش است. این تجربه به جهت مستند سازی الگویی به نسبت وفق و وسعت بخشیدن به ادبیات احیای بافت‌های نابسامان شهری، توسعه بر مبنای بخش خصوصی، مشارکت خصوصی– عمومی و حکمروایی خوب شهری دارای اهمیت می‌باشد. این تحقیق بر حسب نوع، توصیفی- تحلیلی و از نظر روش، علی پس از وقوع می‌باشد که از بررسی‌های کتابخانه‌ای، اسنادی و پیمایشی در تبیین موضوع استفاده نموده است. علاوه بر داده‌های میدانی و سرشمارهای رسمی، در این پژوهش، 97 پرسشنامه بین مدیران فروشگاه‌های راسته بازار ایثار توزیع گردید که به  53 درصد از آنها پاسخ داده شد. همچنین روابط فضایی و غیر فضایی به وسیله رگرسیون عمومی و فضایی آزمون گردید. بررسی‌ها نشان می‌دهد، ائتلاف نخبگان تجاری – تولیدی محله ایثار(ماشین رشد)، با سرمایه‌گذاری اولیه و توسعه کسب و کار، موجب افزایش ارزش املاک، جذب و نگاه داشت جمعیت، همچنین ارتقاء کالبدی، اقتصادی، اجتماعی و افزایش سرانه کاربری‌های خدماتی محله شده‌اند.

کلیدواژه‌ها

زوال شهری؛ ماشین رشد شهری؛ نخبگان؛ ارتقاء محله؛ محله ایثار مشهد

مراجع