تبیین راهبردهای رویکرد نوزایی شهری با تأکید بر مشارکت مردم (نمونه موردی: محدوده هاشمی نژاد مشهد )

جغرافیا و توسعه فضای شهری

مقاله 3، دوره 5، شماره 2 - شماره پیاپی 9، اسفند 1397، صفحه 43-60   

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/gusd.v5i2.64636

نویسندگان

مرتضی اصغری¹؛ فرشته احمدی^{* 1}؛ شیرین طغیانی¹؛ مریم استادی²

¹واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی

²واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی

چکیده

هدف از این پژوهش، تبیین راهبردهای رویکرد نوزایی شهری با تأکید بر مشارکت مردم در محدوده هاشمی­ نژاد مشهد است. نوع تحقیق کاربردی، روش مورد استفاده توصیفی-تحلیلی و برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از مدل‌هایSWOT  و  QSPMاستفاده شد. جامعه آماری، در دو سطح شامل 15 نفر کارشناس و تعداد 345 نفر از شهروندان انتخاب و به‌صورت تصادفی توزیع گردیده است. لذا با واکاوی مبانی نظری و بررسی نمونه‌های تطبیقی، ابتدا معیارهای نوزایی شهری استخراج شد. در ادامه با نظرخواهی از خبرگان، شاخص­های رویکرد نوزایی شهری در محله مذکور که با قرارگیری در محدوده اطراف حرم مطهر، علی­رغم حفظ اصالت مکانی، دچار فرسودگی کالبدی و کارکردی گردیده، ارائه شد. سپس با تدوین ماتریس عوامل داخلی و خارجی، امتیاز نهایی محاسبه گردید. نمره نهایی ماتریس ارزیابی داخلی IFE))، برابر 305/2 نشان از وضعیت ضعیف شاخص­های نوزایی نسبت به عوامل داخلی و نمره نهایی ماتریس ارزیابی خارجی­(EFE)، برابر 509/2 که نشان از وضعیت مطلوب شاخص­های نوزایی نسبت به عوامل خارجی هست. درنهایت، ضمن تدوین راهبردهای بهینه با استفاده از ماتریس SWOT و برآورد ضریب جذابیت از طریق نظرسنجی خبرگان، نسبت به اولویت­بندی راهبردها در قالب ماتریس برنامه­ریزی راهبردی کمی (QSPM)، اقدام گردید که بر این اساس استراتژی« توسعه عرصه­ های همگانی»­ (­با نمره جذابیت 862/5)،  استراتژی «ایجاد هم پیوندی بین مراکز محلی و بافت سکونتی داخل و خارج محدوده» (­با نمره جذابیت 587/5)، استراتژی «افزایش نظارت مدیریت شهری بر تغییرات کاربری اراضی شهری» (­با نمره جذابیت 586/5) و استراتژی «ارتقاء انعطاف‌پذیری طرح‌های فرادست» (­با نمره جذابیت 094/5)، به ترتیب در اولویت اول تا چهارم قرار گرفتند.

کلیدواژه‌ها

بومی سازی؛ راهبرد؛ عوامل داخلی و خارجی؛ مشارکت مردم؛ نوزایی شهری

مراجع