ارزیابی آسیب پذیری شهر ارومیه با رویکرد پدافند غیرعامل

جغرافیا و توسعه فضای شهری

مقاله 4، دوره 5، شماره 2 - شماره پیاپی 9، اسفند 1397، صفحه 61-79   

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/gusd.v5i2.67302

نویسندگان

احمد آفتاب^{* 1}؛ اکبر هوشمند¹؛ فردین پیری²

¹دانشگاه ارومیه

²دانشگاه دفاع ملی، تهران

چکیده

هدف اصلی پژوهش، ارزیابی آسیب‌پذیری شهر ارومیه با رویکرد پدافند غیرعامل می­ باشد. این تحقیق از لحاظ هدف، کاربردی ـ توسعه­ ای و از لحاظ ماهیت، توصیفی تحلیلی است. روش گردآوری داده­ ها به دو صورت اسنادی (داده­ های ثانویه) و پیمایشی (داده­ های اولیه) و ابزار مورد استفاده در روش پیمایشی پرسش­نامه و مصاحبه بوده است. جامعه آماری این تحقیق 30 نفر از اساتید، متخصصان و کارشناسان مرتبط با موضوع تحقیق در محدوده مورد مطالعه می ­باشند. برای تجزیه‌وتحلیل داده­ ها از مدلANP در رویکردی تلفیقی با سیستم اطلاعات جغرافیایی و منطق فازی، استفاده شده است. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده km²27/45 معادل 76/55 درصد از کل محدوده شهر با میزان جمعیت 530696 نفر که معادل 59/80 درصد از کل جمعیت شهر ارومیه می­ باشد دارای آسیب­ پذیری متوسط تا خیلی زیاد شناخته‌شده است. بیشتر نواحی شمالی (سکونتگاه­های غیررسمی منطقه دو) و مرکزی (محلات قدیمی منطقه چهار) شهر ارومیه به علت تراکم بالای جمعیتی و مسکونی، قرارگیری اکثر مراکز اداری­ سیاسی، حساس و تجاری در این مناطق، آسیب‌پذیرترین مناطق ارومیه هستند ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ، رﻋﺎﯾﺖ ﻧﮑﺮدن اﺻﻮل هم‌جواری در کاربری­های حساس و حیاتی و عدم رعایت استاندارد ساخت‌وساز در منطقه چهار و دو ﺑﯿﺶ از ﺳﺎﯾﺮ مناطق شهری اﺳﺖ. در این میان، معیارهای کاربری­های حساس و حیاتی، مراکز نظامی واداری بیشترین تأثیر را در تعیین آسیب­ پذیری شهر ارومیه دارند. جابجایی و انتقال تأسیسات خطرناک از مناطق مسکونی و یا هم‌جوار با مراکز حساس و مهم، توجه به اصول پدافند غیرعامل در تهیه طرح­های شهری، توجه به آیین­ نامه استانداردهای ساخت‌وساز و ... از مهم‌ترین راهکارهای پیشنهادی در این زمینه
می­ باشد.
 
 

 
 

کلیدواژه‌ها

پدافند غیرعامل؛ آسیب پذیری شهری؛ تحلیل شبکه ای (ANP)؛ سیستم اطلاعات جغرافیای (GIS)؛ منطق فازی؛ شهر ارومیه

مراجع