تحلیل شاخص های هوشمند در کاهش میزان آسیب پذیری کالبدی مسکن شهری (مطالعه موردی: منطقه 1 شهر تهران)

جغرافیا و توسعه فضای شهری

مقاله 10، دوره 6، شماره 1 - شماره پیاپی 10، شهریور 1398، صفحه 185-206   

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/gusd.v6i1.66357

نویسندگان

حمید رضا مشایخی؛ سیدعلی علوی^* ؛ صفر قائدرحمتی

دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

مسکن و جان ­پناه به‌عنوان یکی از ضروری ­ترین نیازهای بشری همواره در صدر خواسته­ های انسان قرار  داشته است. خانه‌های هوشمند از جمله آخرین دستاوردهای صنعت مسکن در عصر حاضر هستند که در چند دهه اخیر در کشور ما نیز موردتوجه قرارگرفته ­اند، روش تحقیق این پژوهش توصیفی – تحلیلی است؛ که در بخش اول با مطالعه مقالات و اسناد؛ تعریف مسکن هوشمند، زمینه­ ها، اجزا، کارکردها و همچنین به‌وسیله مشاهدات عینی و تکمیل پرسش­نامه اطلاعات لازم درباره شاخص‌های مسکن هوشمند جمع‌آوری شد، در ادامه با استفاده از تکنیک سلسله‌مراتب AHP میزان آسیب‌پذیری کالبدی واحدهای مسکونی منطقه 1 شهر تهران مشخص شده است؛ که نتایج نشان می ­دهد بسیاری از نواحی مسکونی در معرض آسیب‌پذیری شدید قرار دارد. همچنین برای پاسخ به فرضیه تحقیق نظرات 30 نفر از اساتید و صاحب‌نظران بخش مسکن جمع‌آوری و به وسیله تکنیک تحلیل مسیر تجزیه‌وتحلیل شده است. نتایج حاصل از تحلیل مسیر نشان می‌دهد کلیه عوامل دارای اثر مستقیم و معنی‌دار بر روی کاهش آسیب­ پذیری مسکن شهری می­ باشند. تفکیک آثار مستقیم و غیر مستقیم متغیرها بر کاهش آسیب‌پذیری مساکن شهری نشان می‌دهد که عامل امنیت و ایمنی با مقدار 892/0 بیشترین اثر مستقیم را به‌طور مثبت و معنی‌دار بر کاهش آسیب‌پذیری مسکن شهری دارد. نکته قابل‌توجه در مورد این عامل این است که اثر غیرمستقیم این عامل از طریق عامل رفاه و آسایش با مقدار  863/0 است، که بسیار قابل‌توجه است؛ به عبارتی  عامل امنیت و ایمنی از طریق عامل رفاه و آسایش سبب کاهش چشمگیر آسیب‌پذیری مسکن خواهد شد. همچنین اثر مستقیم عامل رفاه و آسایش با میزان 422/0، و صرفه‌جویی انرژی با مقدار 398/0 به مقدار قابل توجهی بر کاهش آسیب‌پذیری مساکن شهری مؤثر هستند.

کلیدواژه‌ها

برنامه ریزی مسکن؛ مسکن هوشمند؛ شاخص های مسکن؛ آسیب‌پذیری کالبدی؛ منطقه 1 شهر تهران

مراجع