تغییرپذیری شدت پرفشار سیبری در دوره تشدید گرمایش جهانی

جغرافیا و مخاطرات محیطی

مقاله 5، دوره 4، شماره 1 - شماره پیاپی 13، 1394، صفحه 77-94   

نوع مقاله: پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/geo.v4i1.38964

نویسندگان

طاهر صفرراد^* ؛ قاسم عزیزی؛ حسین محمدی؛ حسنعلی فرجی سبکبار

دانشگاه تهران

چکیده

تغییرپذیری زمانی و مکانیشدت پرفشار سیبری ( SHI)،در دوره تشدیدگرمایش جهانی موضوع پژوهش پیش رو می‌باشد. در این راستا، از داده‌های ماهانه SLP (NCEP/NCAR Reanalysis 1)جهت استخراج شاخص SHI به عنوان بیشترین مقدار فشار در قلمرو مکانی آناستفاده شده است.با تحلیلِداده‌های آنومالی دمای سطح زمین (مرکز ملی داده‌های اقلیمی )، دو دوره متمایز قبل از سال 1973 و بعد از این سال تشخیص داده شد. در نهایت معنادار بودن تغییرات زمانی و مکانی SHI طی دو دوره مورد مطالعه، با آزمون‌های مقایسه‌ای مورد بحث و نتیجه گیری قرار گرفتند.با استخراج SHI و موقعیت مکانی مراکزِ آن در ماه‌های دسامبر، ژانویه و فوریه،مشخص شد که در دوره بعد از سال 1973(تشدیدگرمایش جهانی)، SHI تضعیف شده و دامنه تغییرات سالانه آن نسبت به دوره قبل، کاهش محسوسی داشته است که بیشتر تحت تاثیر کاهش مقادیر حداکثرSHI بوده است.همچنین مشخص شد که در این دوره، مراکز SHI به سمت 50°N و 90°E جابجا شده‌اند افزون بر آن، هم فشار5/1020 و هم فشار1034هکتوپاسکال به سمت غرب انتقال یافته‌اند، کاهش مساحت قابل ملاحظه‌ای در هم‌فشار 1034 هکتوپاسکال طی دوره تشدید گرمایش جهانی مشاهده شده است که با توجه به کاهش مقادیر حداکثر SHI قابل توجیه است.

کلیدواژه‌ها

شدت پرفشار سیبری؛ تغییرپذیری مکانی؛ تغییرپذیری زمانی؛ آزمون‌های مقایسه‌ای، گرمایش جهانی

مراجع