سنجش و تحلیل شاخص های زیست‌پذیری شهر مشهد از دیدگاه زائران و گردشگران (نمونه موردی: منطقه ثامن مشهد)

جغرافیا و توسعه فضای شهری

مقاله 3، دوره 6، شماره 2 - شماره پیاپی 11، اسفند 1398، صفحه 49-69   

نوع مقاله: پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/gusd.v6i2.75541

نویسندگان

زهرا پوری¹؛ محمد علی احمدیان^{* 2}؛ هادی قنبرزاده دربان³

¹دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

²دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

³دانشیار گروه جغرافیا، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

چکیده

هدف مقاله پیش­رو، شناسایی و سنجش شاخص­های زیست­پذیری منطقه ثامن به عنوان قلب مذهبی و اقتصادی شهر مشهد از دیدگاه گردشگران ساکن در این منطقه می­باشد. لذا در این مطالعه به شناسایی و تحلیل شاخص­های زیست­پذیری این منطقه پرداخته شد. جامعه آماری شامل دو گروه می­باشد: الف) خبرگان شهرداری منطقه ثامن مشهد اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان خراسان رضوی (25N=) جهت شناسایی شاخص­های زیست­پذیری و ب) گردشگران و زائران جهت بررسی عوامل مؤثر بر زیست­پذیری منطقه که با استفاده از فرمول کوکران برای جامعه نامحدود، 291 بصورت تصادفی انتخاب شدند. جهت تجزیه­و­تحلیل داده­ها از تکنیک دلفی و معادلات ساختاری استفاده شد. نتایج نشان داد شاخص­های نهایی مؤثر بر زیست­پذیری منطقه مشتمل بر 27 شاخص می­باشد که در 4 گروه: اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و زیست­محیطی دسته­بندی شد. همچنین، شاخص­های اجتماعی و فرهنگی به­ترتیب از بیشترین و کمترین تأثیر بر زیست­پذیری منطقه برخوردار می­باشند. علاوه براین، در میان زیرشاخص­های اجتماعی، امنیت عمومی (89/0)، در میان زیرشاخص­های فرهنگی، کیفیت خدمات زیارتی (84/0)، در میان زیرشاخص­های اقتصادی، محل اقامت مناسب (87/0) و در میان زیرشاخص­های زیست­محیطی، وضعیت ترافیک (98/0) از بیشترین تأثیر بر زیست­پذیری منطقه برخوردار می­باشند. در نهایت راهکارهایی که در ادامه به ان اشاره خواهد شد و در جهت بهبود وضعیت زیست­پذیری منطقه و افزایش تعداد روزهای اقامت زائر و گردشگر ارائه شده است.

کلیدواژه‌ها

زیست پذیری؛ برنامه ریزی شهری؛ گردشگری مذهبی؛ منطقه ثامن؛ مشهد

مراجع