در آمدی بر تطبیق قاعده عدالت | ||
| فقه و اصول (Fiqh va uṣūl) | ||
| مقاله 5، دوره 46، شماره 3 - شماره پیاپی 98، پاییز 1393، صفحه 143-158 اصل مقاله (246.73 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/fiqh.v46i18.26168 | ||
| نویسنده | ||
| سید محمود صادق زاده طباطبایی* | ||
| استادیار دانشگاه فردوسی مشهد | ||
| چکیده | ||
| از جمله قواعد فقهی که کمتر بدان پرداخته شده است قاعده عدالت است. تطبیق این قاعده مبتنی بر احراز عدالت به عنوان وصفی برای احکام شرعی است. برخی فقیهان درک عادلانه بودن احکام شرعی را مقدور بشر ندانسته و آن را به دیدگاه شارع مبتنی کردهاند. از همین رو استفاده از این قاعده در استنباط مسایل فقهی و توسعه آن در فقه مورد تردید قرار گرفته است. این مقاله در دو مقام به بررسی امکان کشف عدالت در احکام شرعی پرداخته است. در مقام اول اثبات کرده است که عدالت مفهومی واقعی و عینی است و حاکی از حقیقتی در خارج است و مانند علائم راهنمایی و رانندگی نیست که حقیقت آن بر پایه توافق و اعتبار باشد. و در مقام دوم اثبات شده که عدالت مطرح شده در مستندات قرآنی و روایی این قاعده به چهار دلیل نمیتواند عدالت از منظر شارع باشد، در نتیجه شناخت آن به فهم بشر ارجاع داده شده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| قاعده عدالت؛ عدالت؛ حسن و قبح؛ عرف؛ تشریع | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,364 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,842 |
||