نظریۀ پیوستگی یا گسستگی نزول سوره های قرآن کریم

علوم قرآن و حدیث

مقاله 4، دوره 49، شماره 2 - شماره پیاپی 99، 1396، صفحه 121-140   

نوع مقاله: پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/naqhs.v49i2.25760

نویسندگان

مینا شریعتی^* ؛ محمد شعبان پور

علامه طباطبایی

چکیده

کیفیت نزول آیات سوره‌ها را می‌توان از جهات گوناگون، از جمله این که آیا میان نزول آیات هر سوره، آیاتی از سوره‌های دیگر فاصله انداخته است یا نه، بررسی کرد. گروهی اعتقاد دارند که آیات سوره‌ها به‌صورت آشفته و بدون نظم خاصی نازل شده و بعدها به راهنمایی پیامبر (ص) یا به اجتهاد صحابه نظم یافته است. لیکن گروهی دیگر با برداشت از قرآن و برخی از روایات، تصریح دارند اصل در نزول، «نزول پیوستۀ سوره» بوده است. بدین صورت که نزول هر سوره، نظمی طبیعی داشته است؛ با بسمله آغاز می‌شد و نزول آیات (چه به صورت تدریجی نازل شده باشند و چه به صورت دفعی) پشت سر هم ادامه می‎یافت تا اینکه با نزول بسملۀ جدید، پایانِ سورۀ قبل و شروع سورۀ جدید مشخص می‌شد. همۀ مردم عصر نزول، بر اساس نزول پیوستۀ هر سوره‌ درمی‌یافتند که محدودۀ سوره‌ها از آغاز تا انجام آن چه بوده است.
مقالۀ حاضر با روش تحلیل محتوا در مقام بررسی دلایلی است که هر یک از گروه‌ها برای اثبات مدعای خویش از آن بهره گرفته‌اند و در نهایت نظریۀ گروه دوم تأیید و تقویت شده است.

کلیدواژه‌ها

سوره؛ کیفیت نزول؛ گسستگی نزول؛ پیوستگی نزول

مراجع