محاسبه موازنه جرم در زون های دگرسانی گرمابی کانسار مس پورفیری سرچشمه

زمین شناسی اقتصادی

مقاله 2، دوره 5، شماره 2 - شماره پیاپی 9، بهمن 1392، صفحه 175-199   

نوع مقاله: علمی- پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/econg.v5i2.31718

نویسندگان

محمد معانی جو^* ؛ محمد مستقیمی

بوعلی سینا

چکیده

کانسار مس پورفیری سرچشمه در استان کرمان و در 65 کیلومتری جنوب‌غرب رفسنجان واقع شده است. کانسار سرچشمه در کمربند ارومیه - دختر و بخش جنوب‌شرقی آن یعنی کمربند دهج- ساردوئیه قرار دارد. کانسارسازی در سرچشمه با نفوذ یک استوک گرانودیوریتی به سن میوسن میانی در سنگهای آتشفشانی- رسوبی دارای راندگی و گسل‌خوردگی مربوط به اوایل ترشیری حادث‌شده است. در این پژوهش، دگرسانی پتاسیک نسبت به سنگ تازه (غیر دگرسان) حاصل از قسمتهای عمقی توده نفوذی، فیلیک نسبت به پتاسیک، آرژیلیک نسبت به فیلیک و دگرسانی پروپیلیتیک نسبت به آندزیت های دگرسان‌‌نشده اطراف کانسار از دیدگاه تغییرات جرمی و تحرک پذیری عناصر در طول فرآیندهای گرمابی مورد بررسی قرار گرفته اند. در زون پتاسیک، به واسطه حضور فلدسپارهای پتاسیم دار و افزایش Fe حاصل از دگرسانی بیوتیت های اولیه غنی‌شدگی در مقدار Fe2O3 و K2O به خوبی دیده می‌شود، غنی شدگی Cu و Mo به کانی سازی کالکوپیریت، بورنیت و مولیبدنیت در این زون بستگی دارد. در زون فیلیک نیز به علت خروج سدیم، کلسیم و منیزیم از سنگهای آلومینوسیلیکاته و تبدیل فلدسپارهای پتاسیم دار به سریسیت و کوارتز؛ غنی‌شدگی در SiO2 و تهی‌شدگی در CaO، MgO، Na2O و K2O قابل مشاهده است. در زون آرژیلیک نیز اکسیدهای Al2O3، CaO، MgO، Na2O و MnO دارای غنی شدگی می‌باشنـد، غنی شدگی در مقدار Al2O3 می تواند ناشی از تشکیل کائولینیت و ایلیت در این زون باشد. غنی‌شدگی SiO2، Al2O3 و CaO در دگرسانی پروپیلیتیک کانسار را می توان به تشکیل کلریت، اپیدوت و کلسیت به عنوان کانیهای معرف این زون نسبت داد.

کلیدواژه‌ها

مس پورفیری؛ سرچشمه؛ دگرسانی؛ موازنه جرم؛ غنی شدگی و تهی شدگی

مراجع