بررسی کیفیّت آبهای زیرزمینی آبخوان سملقان بر اساس تغییرات تحت الارضی رخسارههای آبرفتی و سنگی | ||
| رخسارههای رسوبی | ||
| مقاله 7، دوره 10، شماره 2، اسفند 1396، صفحه 291-310 اصل مقاله (1.96 M) | ||
| نوع مقاله: مقالات پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/sed.facies.v10i2.59029 | ||
| نویسندگان | ||
| حمید رضا عجم1؛ حسین محمدزاده* 1؛ غلام حسین کرمی2؛ رمضان کاظمی گلیان3 | ||
| 1دانشگاه فردوسی مشهد | ||
| 2دانشگاه صنعتی شاهرود | ||
| 3- | ||
| چکیده | ||
| دشت سملقان در پهنه کپهداغ قرار دارد و دارای آب وهوای نیمهخشک میباشد. به دلیل اهمیت نقش رخسارههای آبرفتی و رخساره سنگی بر کیفیت آبهای زیرزمینی، در این مقاله ضمن بررسی تحتالارضی رخسارههای آبرفتی دشت سملقان، تأثیر آن بر کیفیّت منابع آب زیرزمینی مورد ارزیابی قرار گرفته است. بدین منظور لاگ حفاری ۱۵ حلقه چاه و نتایج آنالیز کیفی نمونههای آب 1۵ حلقه چاه بهرهبرداری مربوط به مناطق مختلف دشت در دو فصل تر و خشک سال ۱۳۹۲ مورد ارزیابی قرار گرفته است. بهکارگیری تکنیکهای مختلف هیدروژئوشیمیایی (نمودارهای ترکیبی، شاخصهای اشباع یونی، نمودار گیبس و ...) نشان میدهد که فراوانی غلظت کاتیونها و آنیونها در نمونههای آب به ترتیب Na+>Mg2+>Ca2+>K+ وCl->HCO3->SO42- بوده و الگوی آب از بیکربناته در جنوب به کلروره در شمال دشت تغییر میکند. نمودارهای ترکیبی یک و دو متغییره نیز تأثیر انحلال کانیهای تبخیری بر کاهش کیفیّت آب زیرزمینی را تأیید میکنند. به طور کلی، در دشت سملقان عوامل زمینشناسی و انسانی بر شیمی آبزیرزمینی تأثیرگزارند، اما عوامل زمینشناسی نقش مؤثرتری را دارا میباشند. قرارگرفتن نمونههای آب در منطقه واکنش آب ــــــ سنگ بر روی نمودار گیبس، تأییدی بر اهمیت سازندهای منطقه (رخسارههای آبرفتی و سنگی) در تعیین شیمی آب است. شاخص اشباع کانیهای ژیپس، هالیت، کلسیت و دولومیت، حاکی از انحلال این کانیها در منطقه است. نهشتههای نئوژن از مهمترین عوامل کاهشدهنده کیفیت آب زیرزمینی این آبخوان هستند. منابع آب از نظر مصارف شرب در وضعیت خوب تا نامطبوع، از نظر کشاورزی مناسب تا نامناسب و از نظر صنعتی خورنده و رسوبگذار است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شاخص اشباع؛ نمودارهای ترکیبی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2,368 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,843 |
||