ارزیابی تحمل به یخ‌زدگی در ارقام گلرنگ (Carthamus tinctorius L.) تحت شرایط کنترل شده

بوم شناسی کشاورزی

مقاله 7، دوره 3، شماره 1 - شماره پیاپی 7، 1390، صفحه 65-71   

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jag.v3i1.9971

نویسندگان

احمد نظامی^* ؛ زینت برومند رضازاده

گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

چکیده

این تحقیق به منظور بررسی اثر تنش یخ‌زدگی بر ارقام گلرنگ (Carthamus tinctorius L.) در قالب آزمایش فاکتوریل بر پایه طرح کاملاً تصادفی با سه تکرار به اجراء درآمد. فاکتورهای آزمایش عبارت بودند از رقم (شامل پنج رقم پاییزه با نام‌های K.W. 3، K.W. 6، K.W. 16، زرقان 279 و لاین 295 و رقم بهاره-پاییزه IL-111) و دماهای یخ‌زدگی (شامل شش دمای صفر، 4-، 8-، 12-، 16- و 20- درجه سانتی گراد). کاشت در اوایل پاییز انجام و به منظور ایجاد خوسرمایی، گیاهان تا مرحله 7-5 برگی در شرایط آب و هوایی طبیعی رشد یافته و پس از آن تیمارهای یخ‌زدگی در شرایط کنترل شده بر روی آنها اعمال شد. سپس گلدان‌ها به محیط طبیعی منتقل شده و پس از سه هفته درصد بقاء و بازیافت (رشد مجدد) گیاهان ارزیابی گردید. نتایج نشان داد که درصد بقاء ارقام تفاوت معنی‌داری با یکدیگر نداشتند. مقدار LT50 برای ارقام مختلف بین 13- تا 5/13- درجه سانتی گراد بود. بررسی بازیافت بوته‌ها سه هفته پس از تیمار یخزدگی نشان داد که وزن خشک ارقام گلرنگ تفاوت معنی‌داری داشت و کمترین میزان وزن خشک را رقم IL-111 دارا بود. همچنین با کاهش دما به 12- درجه سانتی گراد وزن خشک ارقام کاهش یافت. از نظر LT50و دمای کاهنده 50 درصد وزن خشک گیاهان (RDMT50) نیز کمترین مقدار مربوط به لاین 295 و رقم IL-111 بود که این امر می‌تواند نشان دهنده بازیافت ضعیف‌تر این دو رقم نسبت به سایر ارقام باشد.

کلیدواژه‌ها

بازیافت؛ درصد بقاء؛ دمای کشنده 50 درصد نمونه‌ها؛ تحمل به یخ‌زدگی؛ دمای کاهنده 50 درصد وزن خشک

مراجع