تدوین و اعتباریابی برنامه آموزشی مبتنی بر مسئولیت پذیری اجتماعی برای نوجوانان در معرض خطر

علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد

مقاله 8، دوره 16، شماره 2 - شماره پیاپی 34، اسفند 1398، صفحه 274-247   

نوع مقاله: پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jss.v16i2.83946

نویسندگان

زهرا نوعی¹؛ عبدالله معتمدی²؛ حسین اسکندری³؛ نورعلی فرخی⁴؛ مرجان پشت‌مشهدی⁵

¹دکتری تخصصی روانشناسی، دانشکدة روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

²استاد گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

³گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

⁴دانشیار گروه روانسنجی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

⁵استادیار گروه روانشناسی بالینی، دانشکدة علوم رفتاری، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران

چکیده

مسئولیت ­پذیری اجتماعی در نوجوانان با بسیاری از رفتارهای مثبت و منفی اجتماعی مرتبط است. این پژوهش با هدف تدوین و اعتباریابی برنامة آموزشی مبتنی بر مسئولیت­ پذیری اجتماعی برای نوجوانان دارای گرایش به رفتار پرخطر با توجه به مؤلفه­های مفهوم مسئولیت­ پذیری اجتماعی انجام شده است. روش پژوهش دلفی و جامعة آن روان‌شناسان و جامعه­ شناسانی بودند که در حوزة نوجوانی، آسیب­ها و مسائل اجتماعی آن فعالیت می­ کنند. نمونۀ پژوهش  10 نفر بودند که به شیوة هدفمند انتخاب شدند. با دو پرسشنامة محقق‌ساخته مؤلفه­ های مفهوم مسئولیت ­پذیری اجتماعی بررسی شد. برای تعیین میزان اتفاق نظر میان اعضای شرکت ­کننده در روش دلفی از ضریب هماهنگی کندال استفاده شد. سپس برای بررسی روایی محتوایی برنامة تهیه‌شده براساس این مؤلفه­ ها از نسبت روایی محتوایی لاوشه استفاده شد. نتایج دو مرحله پرسشنامه در روش دلفی، مؤلفه ­های مدنی، اجتماعی، فرهنگی، زیست ­محیطی، اقتصادی و سیاسی را مشخص کرد. همچنین یافته­ ها بیانگر آن است که مقدار ضریب کندال برای همة مؤلفه ها 22/0 است و سطح معناداری برای ضریب هماهنگی کندال نیز 05/0 است که به معنای وجود توافق معنادار بین شرکت­ کنندگان در روش دلفی است. شاخص نسبت محتوایی (CVR) برای برنامۀ آموزشی بیشتر از مقدار قابل قبول براساس روش لاوشه به دست آمد؛ بنابراین برنامة آموزشی مسئولیت‌پذیری اجتماعی دربرگیرندة مؤلفه ­های مدنی، اجتماعی، فرهنگی، زیست­محیطی، سیاسی و اقتصادی برای مسئولیت­ پذیری اجتماعی است و از روایی محتوایی قابل قبولی برخوردار است.

کلیدواژه‌ها

نوجوانان؛ برنامۀ آموزشی؛ مسئولیت پذیری اجتماعی

مراجع