بررسی کمّی تغییرات کانال رودخانههای الموت رود و شاهرود (شمال قزوین) در بازه زمانی (1394 ـ 1360) | ||
| رخسارههای رسوبی | ||
| مقاله 2، دوره 11، شماره 1، شهریور 1397، صفحه 15-34 اصل مقاله (2.21 M) | ||
| نوع مقاله: مقالات پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/sed.facies.v11i1.64450 | ||
| نویسندگان | ||
| عفت پاسبان1؛ سعید خدابخش* 2؛ محمد رضا غریب رضا3؛ شیما کبیری4؛ ناصر بحیرایی5 | ||
| 1بوعلی سینا همدان | ||
| 2دانشگاه بوعلی سینا | ||
| 3پژوهشکده حفاظت خاک وآبخیزداری کشور | ||
| 4شرکت آب منطقه ای قزوین | ||
| 5دانشگاه آزاد اسلامی | ||
| چکیده | ||
| رودخانهها مهمترین منابع آب در نواحی خشک (از جمله ایران) هستند. رودخانههای الموت و شاهرود جزو رودخانههای دائمی هستند که بخش مهمی از منابع آب شمال ایران را تأمین میکنند. اهداف این پژوهش شامل طبقهبندی کمّی الگوی کانال و نیمرخ پهنای رودخانههای الموت و شاهرود، تعیین مهمترین عوامل مؤثر بر روی تکامل این رودخانهها و تحلیل دورههای رسوبگذاری و فرسایش بستر این رودخانهها میباشد. تکامل کانال این رودخانهها در یک دوره 34 ساله با تأکید بر روی الگو، هندسه و تغییرات ارتفاعی بستر در اثر فرآیندهای رسوبگذاری و فرسایش بررسی شده است. بررسی زمانی تصاویر ماهوارهای (1981-2015) با استفاده از نرم افزار GIS همراه با نقشهبرداریهای توپوگرافی و زمینریختشناسی جهت ارزیابی روند تکاملی و تعیین شاخصهای کلیدی مؤثر بر تغییرات کانال انجام شده است. برای بررسی نیمرخ پهنای تاریخی (1984-2014) کانال در چهار ایستگاه، نقشهبرداری زمین شناسی انجام شده است و همراه با عکسهای تکراری و تحلیل بسامد سیلاب، در ارزیابی تغییرات ارتفاعی بستر و فرآیندهای مؤثر استفاده شده است. فرآیند ترک کانال رایجترین دلیل تغییر کانال است. نرخ تغییر پهنای کانال 2/5 متر در سال در بالادست، 20 متر در سال در میانرود و 9/3+ و 2/4 متر در سال در بخش باختری است. نرخ رسوبگذاری و حفر بستر 12/1 و 76/0 متر در سال در ایستگاه B و 55/5 و 63/5 متر در سال در ایستگاه C است. نتایج نشان میدهد که شرایط اقلیمی، عوامل آبشناختی و فعالیتهای انسان مهمترین دلایل تغییرات بستر کانال هستند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| الموت؛ شاهرود؛ تغییرات کانال؛ رودخانه؛ قزوین | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 4,613 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 1,739 |
||