عقل و به‌کارگیری آن در اندیشه فقهی فیض کاشانی | ||
| فقه و اصول (Fiqh va uṣūl) | ||
| مقاله 5، دوره 46، شماره 4 - شماره پیاپی 99، زمستان 1393، صفحه 159-176 اصل مقاله (252.72 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/fiqh.v46i19.20522 | ||
| نویسندگان | ||
| سید محمد موسی مطلبی* 1؛ حسن جمشیدی2 | ||
| 1استادیار پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی جهاد دانشگاهی | ||
| 2پژوهشگر جهاد دانشگاهی مشهد | ||
| چکیده | ||
| نظر به اهمیت دلیل عقل در استنباط، به‌ویژه در مسائل نو، بررسی آثار فقها از جمله بررسی سیره فقهی فیض کاشانی به عنوان فقیهی مؤثر در تکامل فقه در اثبات این مسأله شایسته است. بدین منظور بررسی کتب مختلف وی بر اساس روش تحلیل محتوی انجام شده و یکایک فتاوای وی نیز مورد بررسی قرار گرفته است. نتیجه تحقیق نشان می‌دهد مرحوم فیض معنای دلیل عقل را مفهومی در نظر می‌گیرد که مختص انبیاء است و مقتضای دلیل عقل را متابعت از این عقل می‌داند. و به نوعی دلیل عقل مصطلح را ظنی می‌داند. و اهل اجتهاد را در مسیر خطا می‌پندارد در عین حال در مواردی دلیل عقل و شواهد عقلی را مکرر در کنار دلیل نقلی به کار می‌برد. بنابر این به نظر می‌رسد وی سه مفهوم از عقل را در بیان خود بدون تصریح به آن بکار برده است: نخست آن مفهوم که عقل را مختص انبیاء می‌داند و دیگران را از آن بی‌بهره و در عین حال مفید و قابل استفاده در استنباط. دوم مفهوم عقل مستقل است که در نظر وی در فرایند استباط به کار نمی‌آید. سوم مفهومی از دلیل عقلی است که بارها آن را به‌کار گرفته و بیشتر درک خطابات شرعی است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| عقل؛ دلیل عقل؛ منابع استنباط؛ فیض کاشانی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,288 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 3,295 |
||