«پیر مـغان» از نگاهی دیگر

جُستارهای نوین ادبی

مقاله 4، دوره 43، شماره 2، 1389، صفحه 97-109   

نوع مقاله: مقالۀ پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jls.v43i2.8397

نویسنده

علیرضا مظفری^*

چکیده

یکی از شخصیّت‌های ممتاز سروده های عارفانة متمایل به اندیشه های ملامتی، «پیر مغان» است. این شخصیّت شعری که معمولاً به عنوان آلترناتیوی در برابر پیران خانقاهی ظهور و بروز می کند، در دوره‌‌ای از تاریخ ادبیّات منظوم فارسی اثرگذار ترین نماد در شکل گیری و نضج « سروده های رندانه» بوده است. در شرح سروده‌های این گروه از شاعران ـ بویژه حافظ ـ تعابیر مختلفی از «پیر مغان» ارائه شده است؛ فارغ از بررسی و تحلیل آن تعابیر، بر اساس نخستین نمونه های شعری متضمّن این نمادپردازی، «شرابِ دیرسالِ مغ ساخته» از آن اراده شده است و مطابق الگوی تبدیل «هوم» به عابدی صاحب شخصیّتی انسانی، «پیر مغان» به مفهوم شراب نیز در دگردیسی های سپسین صاحب شخصیّتی انسانی با گرایش‌های خاص عقیدتی و رفتاری شده است.
کلیدواژه‌ها: پیر مغان، شراب، حافظ.

کلیدواژه‌ها

یر مغان؛ شراب؛ حافظ

مراجع