بررسی انتشار گازهای گلخانه‌ای، تحلیل انرژی و هزینه‌های تولید پنبه در استان گلستان

ماشین های کشاورزی

مقاله 19، دوره 5، شماره 2 - شماره پیاپی 10، 1394، صفحه 428-445   

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/jam.v5i2.28373

نویسندگان

علیرضا طاهری راد¹؛ امین نیکخواه²؛ مهدی خجسته پور^{* 1}؛ شهرام نوروزیه³

¹گروه مهندسی مکانیک بیوسیستم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

²عضو باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت، رشت، ایران

³موسسه تحقیقات پنبه کشور، ایران

چکیده

این تحقیق به بررسی انتشار گازهای گلخانه‌ای، انرژی مصرفی و هزینه‌های تولید پنبه در استان گلستان پرداخته است. اطلاعات از طریق پرسشنامه و مصاحبه حضوری با 43 پنبه‌کار گلستانی جمع‌آوری شد. نتایج نشان داد که مجموع انرژی ورودی برای تولید پنبه در استان گلستان 28898 مگاژول بر هکتار است. دو نهاده سوخت دیزل و ماشین‌های کشاورزی به‌ترتیب با 6/45 و 9/15 درصد، پرمصرف‌ترین نهاده‌های انرژی در تولید بودند. کارایی انرژی 58/1 به‌دست آمد. نتایج استفاده از تابع کاب داگلاس نشان داد، تأثیر نهاده‌های نیروی انسانی، سوخت دیزل، آب آبیاری، کودهای شیمیایی و کود حیوانی بر روی عملکرد مثبت و تأثیر نهاده‌های بذر، ماشین‌های کشاورزی و مواد شیمیایی بر عملکرد پنبه منفی است. نتایج تحلیل حساسیت ورودی‌های انرژی نشان داد با افزایش یک مگاژول انرژی نهاده‌های بذر و نیروی انسانی عملکرد به‌ترتیب به میزان 29/0 و 22/0 کیلوگرم افزایش می‌یابد. مجموع انتشار گازهای گلخانه‌ای kg CO2 eq ha-1 18/1430 محاسبه شد. سه نهاده سوخت دیزل، کود حیوانی و ماشین‌های کشاورزی با 2/45، 5/23 و 8/22 درصد، بیش‌ترین انتشار گازهای گلخانه‌ای را در تولید داشتند. سوخت دیزل با بیش‌ترین انرژی مصرفی و انتشار گازهای گلخانه‌ای در تولید پنبه، تنها در حدود 7/2 درصد از هزینه‌های متغیر را شامل می‌شد. همچنین نسبت سود به هزینه برای تولید پنبه در استان گلستان 16/1 محاسبه شد.

کلیدواژه‌ها

انرژی؛ پنبه؛ تحلیل حساسیت؛ کاب داگلاس؛ گازهای گلخانه‌ای

مراجع