مرجان‌های پرمین عضو باغ‌ونگ سازند جمال در شمال طبس، جایگاه چینه شناختی و زیست جغرافیای دیرینه

رخساره‌های رسوبی

مقاله 5، دوره 11، شماره 2، اسفند 1397، صفحه 250-271   

نوع مقاله: مقالات پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/sed.facies.v11i2.76213

نویسندگان

محمد رضا عطایی¹؛ عباس قادری^{* 1}؛ علیرضا عاشوری¹؛ مهدی بادپا²

¹دانشگاه فردوسی مشهد

²دانشگاه پیام نور قم

چکیده

در این پژوهش، مرجان‌‌های عضو باغ‌ونگ سازند جمال در دو برش چینه شناسی کوه باغ‌ونگ و کوه شش انگشت مورد مطالعه قرار گرفته‌اند. عضو باغ‌ونگ متشکل از توالی از شیل و سنگ آهک مارنی فسیل‌دار است که در بخش ابتدایی خود واحد آواری از ماسه سنگ آهکی و کنگلومرا دارند و بر روی شیل‌های سبز رنگ سازند سردر قرار گرفته‌اند. این عضو در بالا نیز به واسطه یک افق کنگلومرایی، توسط سنگ آهک‌های چرت‌دار ادامه سازند جمال پوشیده می‌شود. مرجان‌های به دست آمده از عضو باغ‌ونگ مشتمل بر 27 جنس، 2 زیرجنس، 35 گونه و 6 زیرگونه متعلق به 20 خانواده مختلف از فرم‌های روگوزای منفرد و کلنی سریوئید و فاسیکولیت و نیز فرم‌های تابولاتا هستند و مشابه با فونای پرمین پیشین (ساکمارین تا کنگورین) در نواحی مختلف سرزمین‌های سیمرید می‌باشند. این مرجان‌ها در قالب دو فون کلی واگینوفیلوم و سیاتاکسونیا قابل دسته بندی بوده، اگرچه فونای سیاتاکسونیا مجموعه غالب توالی از نظر تنوع و فراوانی هستند. از دیدگاه پراکنش زیست جغرافیایی دیرینه، جنس‌های کلنی فاسیکولیت و سریوئید فون واگینوفیلوم مؤید آب‌های گرم و کم‌عمق نواحی گرمسیری ـ استوایی حوضه تتیس در پرمین و جنس‌های روگوزای منفرد کوچک، نشانگر فون سیاتاکسونیا و یادآور آب‌های سرد و معتدل ایالت وراگرمسیری تا دوقطبی شمالی ـ جنوبی می‌باشند. بر این اساس، فونای سیاتاکسونیای مورد مطالعه در عضو باغ‌ونگ قابل مقایسه با قلمروی پری­گندوانا و واگینوفیلیدهای به دست آمده مشابه با فرم‌های معرفی شده از چین شمالی و جنوبی در ایالت گرمسیری هستند. لذا فون مرجانی پرمین پیشین ایران مرکزی، مجموعه پیچیده و مخلوطی از فونای معتدل/سرد سیاتاکسونیا با فونای حاره‌ای واگینوفیلوم می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

پرمین؛ مرجان؛ روگوزا؛ تابولا؛ عضو باغ‌ونگ؛ برش شش‌انگشت؛ سازند جمال

مراجع