بررسی تأثیر لکه‌های خورشیدی بر دمای ایستگاه‌های کرمان و شیراز طی نیم‌قرن اخیر با استفاده از آنالیز موجک

جغرافیا و مخاطرات محیطی

مقاله 2، دوره 5، شماره 3 - شماره پیاپی 19، 1395، صفحه 17-36   

نوع مقاله: پژوهشی

شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/geo.v5i3.41777

نویسندگان

کمال امیدوار؛ رضا ابراهیمی^* ؛ مرضیه جمشیدی مطلق

دانشگاه یزد

چکیده

بی‌گمان خورشید به‌عنوان منبع اصلی انرژی زمین و ایجا دکننده تفاوت اقلیمی آن است. تغییرات میزان انرژی خروجی از خورشید یا نوسانات دمایی سطح آن می‌تواند نوسانات و تغییراتی را در جوّ زمین ایجاد نماید. لکه‌های خورشیدی به‌عنوان یکی از مؤلفه‌هایی که می‌تواند بر سامانه ا قلیمی زمین در مقیاس‌های زمانی متفاوت اثر گذاشته و درنهایت نوسانات و تغییرات اقلیمی را به دنبال داشته باشد در کانون توجه قرارگرفته است. دما یکی از فراسنج‌های مهم در اقلیم‌شناسی است که اهمیت فراوانی در حیات بشر دارد. ما در این تحقیق تأثیر لکه‌های خورشیدی را بر تغییرات بارش مورد بررسی قرار دادیم. به دلیل نیاز به داده های طولانی‌مدت برای انجام این کار تنها دو ایستگاه شیراز و کرمان که دارای آمار بلندمدت بودند مورد مطالعه قرار گرفتند. داده های مربوط به لکه های خورشیدی از سازمان ژئوفیزیک آمریکا برای دوره آماری 60 ساله (2010- 1950) تهیه گردید و داده های دمای ایستگاه های مذکور نیز برای دوره آماری 60 ساله (2010- 1950) ا نتخاب شد. جهت انجام این تحقیق از تجزیه‌وتحلیل آماری و تحلیل آنالیز موجک با بهره‌گیری از نرم‌افزار متلب استفاده شد. براساس تحلیل های صورت گرفته، بین دما و فعالیت لکه های خورشیدی رابطه معناداری دیده نشد و براساس آنالیز موجک در اکثر ایستگاه ها رابطه معکوس بین آن‌ها مشاهده گردید. با توجه به تحلیل آنالیز موجک سیکل 11 ساله در فعالیت لکه‌های خورشیدی مشاهده کردیم که اوج فعالیت ها در سیکل های دوم و سوم و حداقل آن در سیکل های اول و چهار وجود دارد و وسعت دامنه سیکل‌های بارشی در فصل پاییز در هر دو ایستگاه نسبت به سایر فصول بیشتر است.

کلیدواژه‌ها

بارش، لکه های خورشیدی؛ تحلیل آنالیز موجک؛ کرمان؛ شیراز

مراجع