بررسی تطبیقی قانون‌گذاری در آراء «شیخ فضل‌الله نوری» و «میرزای نائینی» | ||
| فقه و اصول (Fiqh va uṣūl) | ||
| مقاله 3، دوره 47، شماره 4 - شماره پیاپی 103، زمستان 1394، صفحه 55-72 اصل مقاله (190.74 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22067/fiqh.v47i23.34612 | ||
| نویسندگان | ||
| نرجس ابوالقاسمی دهاقانی1؛ سیدجواد ورعی* 2 | ||
| 1دانشجوی دکتری شیعه شناسی دانشگاه ادیان و مذاهب اسلامی | ||
| 2عضو هیئت علمی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه | ||
| چکیده | ||
| قانون‌گذاری از مفاهیم و موضوعات مورد بحث میان جریان‌های سیاسی و مذهبی مختلف در دوران مشروطه بوده است که متناسب با تعریفی که هر یک از جریان‌ها از قانون‌گذاری و حیطه آن در اسلام ارائه داده‌اند مواضع مختلفی در برابر نهضت مشروطیت که یکی از اصول اصلی آن قانون و قانون‌گذاری است اتخاذ کرده‌اند. آراء شیخ فضل‌الله نوری و میرزای نائینی به‌عنوان نمایندگان دو جریان مهم که در تقابل با یکدیگر بودند در این مقاله مورد بررسی قرار گرفته است و در پاسخ به سؤال از «جواز و عدم جواز قانون‌گذاری و قلمرو آن در آراء این دو عالم عصر مشروطه»؛ مسائلی چون تفاوت رأی در حداقلی و حداکثری بودن محدوده قانون‌گذاری بشر (عرفیات و غیر منصوصات)، تفاوت اجتهادی در فهم متفاوت از متون دینی (فهم متفاوت از نظام سیاسی شیعه در عصر غیبت)، اختلاف در مبانی و چگونگی استفاده از ادله استنباط احکام و اختلاف در دیدگاه انسان شناسانه و دین‌شناسانه؛ به‌عنوان دلایل اختلاف برشمرده می‌شود. در نتیجه در هر دو دیدگاه امکان قانون‌گذاری برای جامعه بشری وجود دارد که این قانون‌گذاری با استناد به دلایل شرعی و به کمک اجتهاد از سوی «سلطان صاحب شوکت» یا «مجلس شورای ملی» در قلمرو مشخص و با شروط خاصی (عدم تغایر با اسلام یا مطابقت با اسلام) صورت می‌گیرد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| قانون‌گذاری؛ علمای مشروطه؛ شیخ فضل‌الله نوری؛ میرزای نائینی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 3,976 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 4,067 |
||